💰 İhbar Tazminatı Nedir?
İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın fesheden tarafın, karşı tarafa ödemekle yükümlü olduğu bir tazminattır. Amaç, iş sözleşmesinin ani feshiyle mağdur olan tarafın (genellikle işçi) bu durumdan kaynaklanan zararlarını bir nebze olsun gidermektir.
⚖️ İhbar Tazminatı Şartları: Kimler Alabilir?
İhbar tazminatına hak kazanabilmek için bazı şartların sağlanması gerekmektedir:
- 📅 Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi: İş sözleşmesinin belirli bir süre için değil, sürekli olarak yapılmış olması gerekir.
- 🚫 Haklı Neden Olmaması: İş sözleşmesinin feshedilmesi için haklı bir nedenin bulunmaması gerekir. İşveren haklı bir nedenle fesih yaparsa, işçi ihbar tazminatı alamaz. Aynı şekilde, işçi haklı nedenle fesih yaparsa işveren ihbar tazminatı alamaz.
- 📝 Fesih Bildirimi: İş sözleşmesinin feshedileceğinin, kanunda belirtilen ihbar sürelerine uyularak karşı tarafa bildirilmesi gerekir.
- ⏳ Kıdem Şartı Yok: İhbar tazminatı için belirli bir kıdem şartı aranmamaktadır. Yani, işe yeni başlamış bir çalışan da ihbar tazminatına hak kazanabilir.
🗓️ İhbar Süreleri Ne Kadar?
İhbar süreleri, işçinin kıdemine göre belirlenir:
- ⏳ 6 aydan az sürmüş işlerde: 2 hafta
- ⏳ 6 aydan 1,5 yıla kadar sürmüş işlerde: 4 hafta
- ⏳ 1,5 yıldan 3 yıla kadar sürmüş işlerde: 6 hafta
- ⏳ 3 yıldan fazla sürmüş işlerde: 8 hafta
Bu süreler asgari sürelerdir ve iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile artırılabilir.
🧾 İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
İhbar tazminatı hesaplanırken, işçinin brüt ücreti dikkate alınır. Brüt ücret, işçinin eline geçen net ücrete ek olarak vergi ve sigorta primleri de dahil olan toplam ücrettir.
İhbar tazminatı şu şekilde hesaplanır:
- İşçinin brüt ücreti bulunur.
- İşçinin kıdemine göre belirlenen ihbar süresi (hafta olarak) bulunur.
- Brüt ücret, ihbar süresi ile çarpılır.
Örnek: Bir işçinin brüt ücreti 10.000 TL ve kıdemi 2 yıl ise, ihbar süresi 6 haftadır. Bu durumda ihbar tazminatı: 10.000 TL x 6 hafta = 60.000 TL olacaktır.
⚠️ İhbar Tazminatında Dikkat Edilmesi Gerekenler
- 📝 İhbar tazminatı talebi, iş sözleşmesinin feshinden itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresine tabidir.
- 🤝 İhbar tazminatı, işçi ve işveren arasında anlaşma yoluyla belirlenebilir. Ancak, bu anlaşma işçinin yasal haklarını kısıtlayamaz.
- ⚖️ İhbar tazminatı konusunda uyuşmazlık yaşanması halinde, iş mahkemelerine başvurulabilir.
