İyonlaşma enerjisi, bir atomdan bir elektron koparmak için gereken minimum enerjidir. Bu enerji, atomun elektronlarını çekirdeğe ne kadar sıkı bağladığının bir ölçüsüdür. İyonlaşma enerjisi ne kadar yüksekse, atomun elektron verme isteği o kadar azdır.
İyonlaşma enerjisi, periyodik tabloda soldan sağa doğru genellikle artar, yukarıdan aşağıya doğru ise genellikle azalır.
Bir atomdan birden fazla elektron koparmak mümkündür. Her bir elektron koparmak için gereken enerjiye ardışık iyonlaşma enerjileri denir. Ardışık iyonlaşma enerjileri her zaman bir öncekinden daha büyüktür. Çünkü elektron koptukça, kalan elektronlar çekirdek tarafından daha sıkı tutulur.
Örneğin, bir magnezyum (Mg) atomu için:
3. iyonlaşma enerjisi, 2. iyonlaşma enerjisinden, o da 1. iyonlaşma enerjisinden çok daha büyüktür.
Aşağıdaki atomlardan hangisinin birinci iyonlaşma enerjisi en yüksektir? A) Na B) Mg C) Al D) Si E) Cl
Çözüm: Bu elementler aynı periyotta (3. periyot) bulunmaktadır. Periyodik tabloda soldan sağa doğru iyonlaşma enerjisi arttığı için, en sağdaki element olan klorun (Cl) birinci iyonlaşma enerjisi en yüksektir. Cevap: E
X elementinin ardışık iyonlaşma enerjileri (kJ/mol cinsinden) aşağıdaki gibidir: IE1 = 500, IE2 = 4500, IE3 = 6900, IE4 = 9500. Buna göre, X elementi hangi grupta yer alır?
Çözüm: İyonlaşma enerjilerindeki ani sıçrama, değerlik elektronlarının sayısını gösterir. IE1 ile IE2 arasında büyük bir fark olduğu için, X elementinin bir değerlik elektronu vardır. Bu nedenle, X elementi 1A grubunda yer alır.
