❤️ EKG'nin Temel Prensipleri ve Yorumlamaya Giriş
Elektrokardiyografi (EKG), kalbin elektriksel aktivitesini kaydeden ve değerlendiren temel bir tanı yöntemidir. Kalp hastalıklarının teşhisinde ve takibinde hayati bir rol oynar.
- 💡 EKG'nin Amacı: Kalbin ritmini, hızını ve elektriksel iletimini değerlendirmek.
- 🩺 EKG Nasıl Çalışır: Vücuda yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla kalbin elektriksel aktivitesini algılar ve bir grafik üzerinde kaydeder.
- 🫀 EKG'nin Bileşenleri: P dalgası, QRS kompleksi, T dalgası ve PR aralığı gibi temel bileşenlerden oluşur. Her bir bileşen, kalbin farklı elektriksel aktivitelerini temsil eder.
🫀 Temel EKG Dalgaları ve Anlamları
EKG üzerindeki her bir dalga ve aralık, kalbin elektriksel döngüsünün farklı aşamalarını temsil eder. Bu dalgaların morfolojisi ve süreleri, kalp sağlığı hakkında önemli bilgiler sunar.
- ⚡ P Dalgası: Atriyumların (kulakçıkların) depolarizasyonunu (kasılmasını) temsil eder. P dalgasının anormal şekli veya süresi, atriyal anormalliklere işaret edebilir.
- ⚡ QRS Kompleksi: Ventriküllerin (karıncıkların) depolarizasyonunu temsil eder. QRS kompleksinin genişlemesi veya anormal şekli, ventriküler iletim bozukluklarını veya ventriküler hipertrofiyi gösterebilir.
- ⚡ T Dalgası: Ventriküllerin repolarizasyonunu (gevşemesini) temsil eder. T dalgasının inversiyonu (ters dönmesi) veya yüksekliği, iskemi veya elektrolit dengesizlikleri gibi durumları işaret edebilir.
- ⏱️ PR Aralığı: Atriyum depolarizasyonunun başlangıcından ventrikül depolarizasyonunun başlangıcına kadar geçen süreyi gösterir. PR aralığının uzaması, atriyoventriküler (AV) blok varlığını düşündürebilir.
- ⏱️ QT Aralığı: Ventrikül depolarizasyonunun başlangıcından repolarizasyonunun sonuna kadar geçen süreyi gösterir. QT aralığının uzaması, ventriküler aritmilere yatkınlığı artırabilir.
💔 Ritim Bozuklukları: Tanımı ve Sınıflandırılması
Ritim bozuklukları (aritmiler), kalbin normal ritminden sapmaları ifade eder. Kalp atışlarının çok hızlı (taşikardi), çok yavaş (bradikardi) veya düzensiz olması durumunda ortaya çıkabilirler.
- 🫀 Taşikardi: Kalp hızının normalden yüksek olmasıdır (genellikle dakikada 100 atımın üzeri).
- 🫀 Bradikardi: Kalp hızının normalden düşük olmasıdır (genellikle dakikada 60 atımın altı).
⚠️ Aritmi Türleri
- 📍 Atriyal Fibrilasyon (AF): Atriyumların düzensiz ve hızlı kasılmasıyla karakterizedir. EKG'de belirgin P dalgaları görülmez ve R-R aralıkları düzensizdir.
- 📍 Atriyal Flutter: Atriyumların hızlı ve düzenli kasılmasıdır. EKG'de "testere dişi" görünümü tipiktir.
- 📍 Ventriküler Taşikardi (VT): Ventriküllerden kaynaklanan hızlı kalp ritmidir. Geniş QRS kompleksleri ile karakterizedir ve hayatı tehdit edebilir.
- 📍 Ventriküler Fibrilasyon (VF): Ventriküllerin düzensiz ve koordinasyonsuz kasılmasıdır. EKG'de belirgin dalgalar görülmez ve ani kardiyak arrest ile sonuçlanabilir.
- 📍 AV Bloklar: Atriyumlar ile ventriküller arasındaki elektriksel iletimin engellenmesidir. Birinci derece, ikinci derece (Mobitz Tip I ve Tip II) ve üçüncü derece (tam blok) olmak üzere farklı tipleri vardır.
🧪 Ritim Bozuklukları Testleri
Ritim bozukluklarının teşhisi için çeşitli testler kullanılır. Bu testler, kalbin elektriksel aktivitesini farklı zaman dilimlerinde ve koşullarda değerlendirmeye olanak tanır.
- 🩺 Holter Monitorizasyonu: 24 saat veya daha uzun süre boyunca sürekli EKG kaydı yapar. Aralıklı veya nadir görülen ritim bozukluklarının tespitinde önemlidir.
- 🏃♀️ Egzersiz Testi (Efor Testi): Egzersiz sırasında kalbin elektriksel aktivitesini ve performansını değerlendirir. Egzersizle tetiklenen ritim bozukluklarının teşhisinde kullanılır.
- 💖 Olay Kaydedici (Event Recorder): Belirli semptomlar ortaya çıktığında EKG kaydı yapmayı sağlayan taşınabilir bir cihazdır. Seyrek görülen ve kısa süreli ritim bozukluklarının teşhisinde faydalıdır.
- 📍 Elektrofizyolojik Çalışma (EPS): Kalp içindeki elektriksel yolları haritalamak ve ritim bozukluğunun kaynağını belirlemek için kullanılan invaziv bir testtir. Ablasyon gibi tedavi yöntemlerinin planlanmasında önemlidir.
