💰 Kıdem Tazminatı Nedir?
Kıdem tazminatı, bir çalışanın belirli bir süre aynı işverene bağlı olarak çalıştıktan sonra iş sözleşmesinin sona ermesi durumunda, kanunda belirtilen şartların sağlanması halinde işveren tarafından ödenen toplu paradır. Bu ödeme, çalışanın iş yerindeki emeğinin ve uzun süreli bağlılığının bir karşılığı olarak kabul edilir.
💼 Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları Nelerdir?
Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için bazı temel şartların yerine getirilmesi gerekmektedir:
- 📅 En az 1 yıl aynı işverene bağlı olarak çalışmış olmak.
- 🤝 İş sözleşmesinin belirli nedenlerle sona ermesi. Bu nedenler şunlar olabilir:
- İşveren tarafından haklı bir neden olmaksızın işten çıkarılmak.
- Çalışan tarafından, işverenin haklı bir nedenle iş sözleşmesini feshetmesi (örneğin, işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı).
- Askerlik görevi nedeniyle işten ayrılmak.
- Emeklilik nedeniyle işten ayrılmak.
- Kadın çalışanın evlenmesi (evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde).
- Çalışanın vefatı.
- Sağlık sorunları nedeniyle iş sözleşmesinin feshi (çalışanın sağlık raporuyla kanıtlaması şartıyla).
💸 Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Kıdem tazminatı hesaplanırken dikkate alınan temel unsurlar şunlardır:
- 🗓️ Çalışılan toplam süre (yıl olarak).
- 💰 Son brüt ücret.
Her bir tam yıl için, çalışanın son brüt ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler de oranlanarak hesaplamaya dahil edilir. Kıdem tazminatı tavanı her yıl değişmektedir. Hesaplama yapılırken, kıdem tazminatı tavanı aşılmamalıdır.
Örnek Hesaplama:
Bir çalışan, aynı iş yerinde 7 yıl 6 ay çalışmış olsun. Son brüt ücreti 15.000 TL olsun. Kıdem tazminatı tavanının 2024 yılı için 35.058,58 TL olduğunu varsayalım.
- Tam yıllar için tazminat: 7 yıl x 15.000 TL = 105.000 TL
- Artan aylar için tazminat: (6 ay / 12 ay) x 15.000 TL = 7.500 TL
- Toplam kıdem tazminatı: 105.000 TL + 7.500 TL = 112.500 TL
📝 Kıdem Tazminatı Başvurusu Nasıl Yapılır?
Kıdem tazminatına hak kazanan bir çalışan, iş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte işverene yazılı olarak başvuruda bulunmalıdır. Başvuruda, iş sözleşmesinin sona erme nedenini ve kıdem tazminatı talebini açıkça belirtmelidir.
- 📄 Başvuru dilekçesi hazırlayın.
- 📑 İş sözleşmesi ve diğer ilgili belgeleri (örneğin, SGK dökümü) başvuruya ekleyin.
- ✉️ Başvuruyu işverene ihtarname yoluyla gönderin (gerekirse).
⚖️ Uyuşmazlık Durumunda Ne Yapılmalı?
Eğer işveren kıdem tazminatı ödemeyi reddederse veya eksik ödeme yaparsa, çalışan arabulucuya başvurabilir. Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamazsa, iş mahkemesinde dava açma hakkı bulunmaktadır.
- 🤝 Arabulucuya başvurun.
- 🏛️ Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, iş mahkemesinde dava açın.
- 👨⚖️ Dava sürecinde avukat yardımı alın (tavsiye edilir).
