🧠 Bandura Sosyal Öğrenme Kuramı ve KPSS'de Çıkabilecek Sorular
Albert Bandura'nın Sosyal Öğrenme Kuramı, öğrenmenin sadece doğrudan deneyimlerle değil, aynı zamanda başkalarını gözlemleyerek ve model alarak da gerçekleştiğini savunan önemli bir teoridir. KPSS'de bu kuramla ilgili sorular genellikle temel kavramları, süreçleri ve uygulamaları anlamayı ölçmeye yöneliktir. İşte Sosyal Öğrenme Kuramı'nın temel unsurları ve KPSS'de karşılaşabileceğiniz soru türleri:
🧐 Temel Kavramlar
- 🎭 Model Alma (Modelleme): Bireyin, davranışlarını başkalarını gözlemleyerek öğrenmesi ve taklit etmesidir. Modelin özellikleri (statüsü, güvenilirliği, çekiciliği) model almayı etkiler.
- 👁️🗨️ Gözlem Yoluyla Öğrenme: Başkalarının davranışlarını, sonuçlarını ve tepkilerini izleyerek öğrenmedir. Ceza alan bir davranışı yapmaktan kaçınma veya ödüllendirilen bir davranışı sergileme bu yolla öğrenilir.
- 💪 Öz-Yeterlik (Self-Efficacy): Bireyin, belirli bir görevi başarıyla yerine getirebileceğine olan inancıdır. Öz-yeterlik, motivasyonu, çabayı ve performansı etkiler.
- 🔄 Karşılıklı Belirlenimcilik (Reciprocal Determinism): Bireyin davranışları, kişisel faktörler (bilişsel süreçler, inançlar) ve çevresel faktörler arasındaki sürekli etkileşim sonucu şekillenir.
- 🥇 Dolaylı Pekiştirme: Başkasının davranışının ödüllendirilmesini gözlemleyerek, o davranışı yapma eğiliminin artmasıdır.
- ⛔ Dolaylı Ceza: Başkasının davranışının cezalandırılmasını gözlemleyerek, o davranışı yapma eğiliminin azalmasıdır.
📝 KPSS'de Soru Tipleri ve Örnekler
KPSS'de Sosyal Öğrenme Kuramı ile ilgili sorular genellikle aşağıdaki gibi senaryo tabanlı veya kavramsal bilgiye dayalı olabilir:
Senaryo Tabanlı Sorular
Örnek:
Ayşe öğretmen, sınıfında sürekli olarak diğer öğrencilere zorbalık yapan Ali'yi gözlemliyor. Ali'nin bu davranışının, okulun popüler öğrencilerinden birinin de benzer davranışlar sergilemesiyle arttığını fark ediyor. Ayrıca, Ali'nin bu davranışları sonucunda öğretmenler tarafından uyarı almasına rağmen, arkadaşları arasında statüsünün arttığını görüyor.
Bu senaryoda, Ali'nin zorbalık davranışını sergilemesinde etkili olan Sosyal Öğrenme Kuramı kavramları nelerdir?
- 🥇 Model Alma: Ali'nin popüler öğrencileri model alması.
- 🥇 Dolaylı Pekiştirme: Ali'nin zorbalık davranışları sonucunda arkadaşları arasında statüsünün artması.
Kavramsal Bilgiye Dayalı Sorular
Örnek:
Aşağıdakilerden hangisi Bandura'nın Sosyal Öğrenme Kuramı'nda yer alan temel kavramlardan biri değildir?
A) Model Alma
B) Öz-Yeterlik
C) Karşılıklı Belirlenimcilik
D) Bilişsel Gelişim
E) Dolaylı Pekiştirme
Doğru Cevap: D) Bilişsel Gelişim (Piaget'nin kuramına aittir)
💡 Soru Çözme Taktikleri
- 🔎 Senaryoyu Dikkatlice Okuyun: Sorudaki senaryoyu dikkatlice okuyarak, hangi davranışların gözlemlendiğini, kimin kimi model aldığını ve hangi sonuçların ortaya çıktığını belirleyin.
- 🔑 Anahtar Kelimelere Odaklanın: Sorudaki "model alma", "gözlem", "öz-yeterlik" gibi anahtar kelimeler, doğru cevaba ulaşmanıza yardımcı olacaktır.
- 🤔 Kavramları Hatırlayın: Sosyal Öğrenme Kuramı'nın temel kavramlarını ve birbirleriyle ilişkilerini iyi öğrenin.
- ❌ Çeldiricileri Eleme: Yanlış seçenekleri eleyerek doğru cevaba ulaşma olasılığınızı artırın.
Umarım bu notlar, KPSS'de Sosyal Öğrenme Kuramı ile ilgili soruları çözerken size yardımcı olur! Başarılar dilerim!
