🧠 KPSS Eğitim: Piaget'nin Zihinsel Gelişim Dönemleri ve Soru Çözüm Teknikleri
Jean Piaget, çocukların zihinsel gelişimini evreler halinde incelemiş ve bu evrelerin her birinde farklı bilişsel yeteneklerin ortaya çıktığını savunmuştur. KPSS Eğitim Bilimleri sınavında sıklıkla karşılaşılan bu konu, doğru anlaşıldığında birçok soruyu kolaylıkla çözmenizi sağlar.
🐣 1. Duyusal Motor Dönem (0-2 Yaş)
Bu dönemde bebekler, dünyayı duyuları ve motor becerileri aracılığıyla keşfederler.
- 🖐️ Nesne Devamlılığı: Bir nesne görüş alanından çıksa bile var olmaya devam ettiğini anlarlar.
- 👶 Döngüsel Tepkiler: İlk başta tesadüfen yaptıkları bir davranışı hoşlarına giderse tekrarlarlar.
- 👣 Taklit: Başkalarının davranışlarını taklit etmeye başlarlar.
KPSS İpucu: Sorularda bebeğin duyuları ve hareketleriyle dünyayı anlamaya çalıştığı durumlar vurgulanıyorsa, cevap büyük olasılıkla Duyusal Motor Dönem'dir.
🦁 2. İşlem Öncesi Dönem (2-7 Yaş)
Bu dönemde çocuklar sembolik düşünme yeteneği kazanırlar, ancak mantıksal işlemler henüz gelişmemiştir.
- 🎭 Sembolik Düşünme: Nesneleri, olayları veya kişileri temsil etmek için semboller (kelimeler, resimler) kullanırlar.
- 🗣️ Benmerkezcilik (Egosantrizm): Dünyayı sadece kendi bakış açılarından algılarlar, başkalarının farklı düşünceleri olabileceğini anlamazlar.
- 🪄 Odaklanma (Tek Yönlü Odaklanma): Bir nesnenin veya durumun sadece tek bir özelliğine odaklanırlar.
- 🔄 Tersine Çevirememek (Geri Dönüşümsüzlük): Bir işlemi zihinsel olarak tersine çeviremezler.
- 🌳 Canlandırmacılık (Animizm): Cansız nesnelere canlılık özellikleri atfederler.
- 🧱 Korunum İlkesi Eksikliği: Bir nesnenin şekli değişse bile miktarının aynı kaldığını anlayamazlar.
KPSS İpucu: Sorularda çocuğun benmerkezci davranışları, sembolik oyunları veya korunum ilkesini anlamakta zorlandığı durumlar anlatılıyorsa, cevap İşlem Öncesi Dönem'dir.
🧮 3. Somut İşlemler Dönemi (7-11 Yaş)
Bu dönemde çocuklar mantıksal düşünmeye başlarlar, ancak bu düşünme somut nesneler ve olaylarla sınırlıdır.
- ➕ Korunum İlkesi: Bir nesnenin şekli değişse bile miktarının aynı kaldığını anlarlar.
- ➗ Tersine Çevirebilme: Bir işlemi zihinsel olarak tersine çevirebilirler.
- 🔢 Sınıflandırma: Nesneleri özelliklerine göre sınıflandırabilirler.
- ↔️ Serileme: Nesneleri belirli bir özelliğe göre sıralayabilirler.
- 🌍 Benmerkezcilikten Uzaklaşma: Başkalarının bakış açılarını anlamaya başlarlar.
KPSS İpucu: Sorularda çocuğun somut nesnelerle ilgili mantıksal problemler çözdüğü, korunum ilkesini anladığı ve sınıflandırma yaptığı durumlar anlatılıyorsa, cevap Somut İşlemler Dönemi'dir.
🤔 4. Soyut İşlemler Dönemi (11 Yaş ve Üzeri)
Bu dönemde ergenler soyut düşünebilir, hipotezler kurabilir ve problem çözebilirler.
- 💡 Soyut Düşünme: Somut nesneler olmadan kavramlar hakkında düşünebilirler.
- 🧪 Hipotez Kurma ve Test Etme: Problemleri çözmek için hipotezler kurabilir ve bunları test edebilirler.
- ⚖️ Orantısal Düşünme: Oran ve orantı kavramlarını anlayabilirler.
- 💭 Meta-Düşünme: Kendi düşünceleri hakkında düşünebilirler.
- 🌍 İdealizm: Mükemmeliyetçi düşüncelere sahip olabilirler.
KPSS İpucu: Sorularda ergenin soyut kavramlar hakkında düşündüğü, hipotezler kurduğu ve idealist fikirler savunduğu durumlar anlatılıyorsa, cevap Soyut İşlemler Dönemi'dir.
Unutmayın: Piaget'nin zihinsel gelişim dönemleri, KPSS Eğitim Bilimleri sınavının önemli bir konusudur. Her dönemin özelliklerini iyi öğrenerek ve bol soru çözerek bu konuda başarılı olabilirsiniz.
