📚 Ek Fiil Nedir?
Ek fiil, isim soylu sözcükleri (isim, sıfat, zarf, zamir) yüklem yapma veya basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapma görevinde kullanılan bir ektir. Türkçede iki temel görevi vardır:
- 📌 İsim soylu sözcükleri yüklem yapmak.
- 📌 Basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı fiil yapmak.
📝 Ek Fiilin Çekimleri
Ek fiilin dört temel çekimi vardır. Bunlar:
- ⏰ Ek Fiilin Şimdiki Zamanı (Geniş Zamanı)
- 🕰️ Ek Fiilin Geçmiş Zamanı (Görülen ve Duyulan Geçmiş Zamanı)
- ⏳ Ek Fiilin Gelecek Zamanı
- 🎯 Ek Fiilin Şartı
⏰ Ek Fiilin Şimdiki Zamanı (Geniş Zamanı)
Ek fiilin şimdiki zamanı, isim soylu sözcüklere "-dir" eki getirilerek yapılır. Ancak, bu ek her zaman açıkça yazılmayabilir, düşebilir.
- 🙋♀️ Ben öğrenciyim. (öğrenci + -yim)
- 🙋♂️ Sen öğrencisin. (öğrenci + -sin)
- 🧑🏫 O öğrencidir. (öğrenci + -dir) (düşebilir: öğrenci)
- 🧑🎓 Biz öğrenciyiz. (öğrenci + -yiz)
- 👨🎓 Siz öğrencisiniz. (öğrenci + -siniz)
- 👨🏫 Onlar öğrencidirler. (öğrenci + -dirler) (düşebilir: öğrenciler)
🕰️ Ek Fiilin Geçmiş Zamanı (Görülen ve Duyulan Geçmiş Zamanı)
Ek fiilin geçmiş zamanı, isim soylu sözcüklere "-idi" (görülen geçmiş zaman) veya "-imiş" (duyulan geçmiş zaman) ekleri getirilerek yapılır.
- 🙋♀️ Ben öğrenciydim. (öğrenci + -idi + -m)
- 🙋♂️ Sen öğrenciydin. (öğrenci + -idi + -n)
- 🧑🏫 O öğrenciydi. (öğrenci + -idi)
- 🧑🎓 Biz öğrenciydik. (öğrenci + -idi + -k)
- 👨🎓 Siz öğrenciydiniz. (öğrenci + -idi + -niz)
- 👨🏫 Onlar öğrenciydiler. (öğrenci + -idi + -ler)
- 🙋♀️ Ben öğrenciymişim. (öğrenci + -imiş + -im)
- 🙋♂️ Sen öğrenciymişsin. (öğrenci + -imiş + -sin)
- 🧑🏫 O öğrenciymiş. (öğrenci + -imiş)
- 🧑🎓 Biz öğrenciymişiz. (öğrenci + -imiş + -iz)
- 👨🎓 Siz öğrenciymişsiniz. (öğrenci + -imiş + -siniz)
- 👨🏫 Onlar öğrenciymişler. (öğrenci + -imiş + -ler)
⏳ Ek Fiilin Gelecek Zamanı
Ek fiilin gelecek zamanı, isim soylu sözcüklere "-ise" (veya "-se") eki getirilerek yapılır.
- 🙋♀️ Ben öğrenci isem. (öğrenci + -ise + -m)
- 🙋♂️ Sen öğrenci isen. (öğrenci + -ise + -n)
- 🧑🏫 O öğrenci ise. (öğrenci + -ise)
- 🧑🎓 Biz öğrenci isek. (öğrenci + -ise + -k)
- 👨🎓 Siz öğrenci iseniz. (öğrenci + -ise + -niz)
- 👨🏫 Onlar öğrenci iseler. (öğrenci + -ise + -ler)
🎯 Ek Fiilin Şartı
Ek fiilin şartı, isim soylu sözcüklere "-ise" (veya "-se") eki getirilerek yapılır. Genellikle şart cümlelerinde kullanılır.
- 🙋♀️ Ben öğrenciysem başarılı olurum. (öğrenci + -ise + -m)
- 🙋♂️ Sen öğrenciysen dikkatli olmalısın. (öğrenci + -ise + -n)
- 🧑🏫 O öğrenciyse derslerine çalışır. (öğrenci + -ise)
- 🧑🎓 Biz öğrenciysek sorumluluklarımızı biliriz. (öğrenci + -ise + -k)
- 👨🎓 Siz öğrenciyseniz örnek davranışlar sergilemelisiniz. (öğrenci + -ise + -niz)
- 👨🏫 Onlar öğrenciyseler geleceğe umutla bakarlar. (öğrenci + -ise + -ler)
⚙️ Ek Fiilin Fiillerle Kullanımı (Birleşik Zamanlı Fiiller)
Ek fiil, basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı fiil yapar. Dört temel birleşik zaman vardır:
- 💬 Hikaye Birleşik Zamanı (-idi)
- 📣 Rivayet Birleşik Zamanı (-imiş)
- 🔮 Şart Birleşik Zamanı (-ise)
💬 Hikaye Birleşik Zamanı
Fiil kök veya gövdesine önce zaman eki (örneğin, -di, -yor, -ecek), ardından "-idi" ek fiili getirilerek yapılır.
- ✍️ Geliyordum. (Geliyor + -idi + -m)
- 📖 Okumuştun. (Okumuş + -idi + -n)
- 🚶 Gitmeliydi. (Gitmeliy + -idi)
📣 Rivayet Birleşik Zamanı
Fiil kök veya gövdesine önce zaman eki, ardından "-imiş" ek fiili getirilerek yapılır.
- ✍️ Geliyormuşum. (Geliyor + -imiş + -m)
- 📖 Okumuşmuşsun. (Okumuş + -imiş + -n)
- 🚶 Gitmeliymiş. (Gitmeliy + -imiş)
🔮 Şart Birleşik Zamanı
Fiil kök veya gövdesine önce zaman eki, ardından "-ise" ek fiili getirilerek yapılır.
- ✍️ Geliyor sam. (Geliyor + -ise + -m)
- 📖 Okumuşsan. (Okumuş + -ise + -n)
- 🚶 Gitmeliyse. (Gitmeliy + -ise)
