⚖️ KPSS İdari İşlemler: Temel Özellikler
İdari işlemler, idare hukukunun en temel konularından biridir ve KPSS'de sıklıkla karşımıza çıkar. Bu işlemler, idarenin kamu gücünü kullanarak gerçekleştirdiği tek yanlı işlemlerdir. İşte idari işlemlerin temel özellikleri:
- 🎯 Tek Yanlılık: İdari işlemler, idarenin tek taraflı iradesiyle tesis edilir. İlgililerin kabulüne ihtiyaç duyulmaz.
- 📜 Kamu Gücü Kullanımı: İdare, bu işlemleri yaparken kamu gücünü kullanır ve üstün yetkilere sahiptir.
- ✍️ Hukuka Uygunluk Karinesi: İdari işlemler, aksi ispatlanana kadar hukuka uygun kabul edilir.
- 📢 İcrai Nitelik: İdari işlemler, kural olarak tesis edildikleri andan itibaren hukuki sonuç doğururlar ve uygulanabilir niteliktedirler.
- 🏛️ Genellik ve Bireysellik: İdari işlemler, genel (örneğin, yönetmelikler) veya bireysel (örneğin, atama kararları) nitelikte olabilirler.
🔍 İdari İşlemlerin Diğer İşlemlerden Farkı
İdari işlemler, özellikle özel hukuk işlemleri ve yasama işlemleri ile karıştırılabilir. Aralarındaki temel farklar şunlardır:
🆚 İdari İşlemler - Özel Hukuk İşlemleri
- 🔑 Tarafların Eşitliği: Özel hukuk işlemlerinde taraflar eşit haklara sahipken, idari işlemlerde idare üstün konumdadır.
- 🤝 Serbest İrade: Özel hukuk işlemlerinde irade serbestliği esasken, idari işlemler kamu yararı amacıyla yapılır ve hukuki sınırlamalara tabidir.
- ⚖️ Uyuşmazlık Çözümü: Özel hukuk uyuşmazlıkları adli yargıda çözümlenirken, idari işlem uyuşmazlıkları idari yargıda çözümlenir.
🏛️ İdari İşlemler - Yasama İşlemleri
- ✍️ Yetki: Yasama işlemleri TBMM tarafından yapılırken, idari işlemler idare tarafından yapılır.
- 📜 Konu: Yasama işlemleri genellikle genel ve soyut kurallar koyarken, idari işlemler daha çok bireysel ve somut durumlara yöneliktir.
- 📢 Denetim: Yasama işlemleri Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenirken, idari işlemler idari yargı tarafından denetlenir.
👮 İdari İşlemler - Yargısal İşlemler
- ⚖️ Bağımsızlık: Yargısal işlemler bağımsız mahkemelerce yapılırken, idari işlemler idare tarafından yapılır.
- 📢 Tarafsızlık: Yargısal işlemler tarafsızlık ilkesine uygun olarak yapılırken, idari işlemler kamu yararı gözetilerek yapılır.
- 🏛️ Uyuşmazlık Çözümü: Yargısal işlemler mevcut uyuşmazlıkları çözerken, idari işlemler geleceğe yöneliktir ve düzenleyici etkiye sahiptir.