💡 Elektrik Akımı Nedir?
Elektrik akımı, bir iletken üzerindeki elektronların hareketidir. Tıpkı bir suyun borudan akması gibi, elektronlar da elektrik devresinde hareket eder. Bu hareketi sağlayan şey ise gerilimdir.
- ⚡ Elektronlar: Atomların etrafında dönen, negatif yüklü parçacıklardır.
- 🔌 İletken: Elektrik akımını kolayca ileten maddelerdir. Örneğin, bakır ve alüminyum iyi birer iletkendir.
- 🌊 Akım Yönü: Elektronlar aslında negatiften pozitife doğru hareket eder, ancak geleneksel olarak akımın yönü pozitiften negatife doğrudur.
🔋 Gerilim (Potansiyel Fark) Nedir?
Gerilim, elektrik akımının oluşmasını sağlayan itici güçtür. Bir pilin veya prizin iki ucu arasındaki potansiyel farktır. Gerilim ne kadar yüksekse, akım da o kadar güçlü olur.
- ➕ Potansiyel Fark: İki nokta arasındaki elektrik yükü farkıdır.
- 🔋 Volt (V): Gerilimin birimidir. Pillerin üzerinde genellikle kaç volt oldukları yazar.
- 💡 Örnek: 1.5V'luk bir pil, daha düşük voltajlı bir pile göre daha az elektrik akımı sağlar.
Resistance 🚧 Direnç Nedir?
Direnç, elektrik akımına karşı gösterilen zorluktur. Bir iletkenin akımı geçirme konusunda ne kadar "inatçı" olduğu ile ilgilidir. Yüksek direnç, akımın azalmasına neden olur.
- 🔥 Ohm (Ω): Direncin birimidir.
- 💡 Direnç Neye Bağlıdır?:
- 📏 İletkenin uzunluğu: Uzunluk arttıkça direnç artar.
- 📐 İletkenin kesit alanı: Kesit alanı arttıkça direnç azalır.
- 🌡️ İletkenin sıcaklığı: Genellikle sıcaklık arttıkça direnç artar.
- 🧱 İletkenin cinsi: Her maddenin direnci farklıdır.
- 💡 Örnek: Bir ampulün içindeki ince tel, yüksek dirence sahip olduğu için ısınır ve ışık verir.
📐 Ohm Yasası
Ohm yasası, gerilim (V), akım (I) ve direnç (R) arasındaki ilişkiyi açıklar. Bu yasa sayesinde, bir devredeki akımı, gerilimi veya direnci hesaplayabiliriz.
Ohm Yasası Formülü: $V = I \cdot R$
- V: Gerilim (Volt)
- I: Akım (Amper)
- R: Direnç (Ohm)
🤔 Ohm Yasası ile İlgili Örnek Sorular
Soru 1: Bir devredeki direnç 10 Ohm ve gerilim 20 Volt ise, akım kaç Amperdir?
Çözüm: $I = \frac{V}{R} = \frac{20}{10} = 2$ Amper
Soru 2: Bir devredeki akım 3 Amper ve direnç 5 Ohm ise, gerilim kaç Volt'tur?
Çözüm: $V = I \cdot R = 3 \cdot 5 = 15$ Volt
