Osmanlı Devleti'nin kuruluşu, tarih boyunca pek çok farklı bakış açısıyla ele alınmıştır. Bu farklılıklar, dönemin kaynaklarının çeşitliliği, tarihçilerin ideolojik yaklaşımları ve kullanılan metodolojilerden kaynaklanmaktadır. İşte Osmanlı Devleti'nin kuruluşuyla ilgili bazı önemli görüşler ve örnekleri:
Bu teze göre Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda en önemli etken, gaza yani İslam'ı yayma amacıyla yapılan fetihlerdir. Osmanlılar, Bizans İmparatorluğu'nun zayıflamasıyla birlikte Anadolu'ya gelmiş ve gaza ruhuyla hareket ederek kısa sürede büyük bir imparatorluk kurmuşlardır.
Bu görüşe göre Osmanlı'nın yükselişinde, Anadolu'daki Ahilik teşkilatının ve diğer sosyal kurumların önemli bir rolü vardır. Ahiler, hem ekonomik hem de askeri destek sağlayarak Osmanlı'nın güçlenmesine katkıda bulunmuşlardır.
Bu teze göre Osmanlı Devleti'nin başarısının temelinde, güçlü bir merkezi otorite kurabilmesi ve etkili bir askeri güç oluşturabilmesi yatar. Osmanlı padişahları, yetenekli devlet adamları ve disiplinli orduları sayesinde rakiplerine üstünlük sağlamışlardır.
Bu görüşe göre Osmanlı Devleti'nin yükselişinde, stratejik bir coğrafi konuma sahip olması ve önemli ticaret yollarını kontrol etmesi etkili olmuştur. Osmanlılar, hem doğu-batı ticaretinden gelir elde etmişler hem de farklı kültürlerle etkileşim içinde olmuşlardır.
Bu teze göre Osmanlılar, fethettikleri topraklarda var olan Bizans kurumlarını ve yönetim tecrübesini devralarak devlet yönetiminde önemli bir avantaj elde etmişlerdir. Bizans'ın hukuk sistemi, bürokrasisi ve askeri stratejileri Osmanlı'ya ilham kaynağı olmuştur.
Sonuç olarak, Osmanlı Devleti'nin kuruluşu karmaşık bir süreçtir ve tek bir faktörle açıklanamaz. Farklı tezler, bu sürecin farklı yönlerini vurgulayarak Osmanlı tarihini daha iyi anlamamıza yardımcı olurlar.
