📜 Sevr Antlaşması Maddeleri: Bir İnceleme
Sevr Antlaşması, Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı'ndan mağlup ayrılmasının ardından imzalanan ve devletin topraklarını büyük ölçüde parçalayan bir antlaşmadır. Bu antlaşma, Türk Kurtuluş Savaşı'nın fitilini ateşlemiş ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasına zemin hazırlamıştır. İşte antlaşmanın bazı önemli maddeleri:
🌍 Toprak Kayıpları ve Sınırlar
Antlaşma, Osmanlı İmparatorluğu'nun topraklarını büyük ölçüde küçültmüş ve birçok bölgenin el değiştirmesine neden olmuştur.
- 🗺️ İstanbul ve Boğazlar: İstanbul, Osmanlı başkenti olarak kalacak; ancak Boğazlar, uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecekti. Bu komisyon, savaş zamanında bile tüm gemilerin geçişini serbest bırakma yetkisine sahipti.
- 🇬🇷 İzmir ve Çevresi: İzmir ve çevresi, 5 yıl süreyle Yunanistan yönetimine bırakılacak, bu sürenin sonunda bölgenin geleceği halk oylamasıyla belirlenecekti.
- 🇦🇲 Doğu Anadolu: Doğu Anadolu'da bir Ermeni devleti kurulması öngörülüyordu. Bu devletin sınırları, ABD Başkanı Woodrow Wilson tarafından çizilecekti.
- 🇮🇹 Antalya ve Çevresi: Antalya ve çevresi İtalya'ya bırakılıyordu.
- 🇫🇷 Suriye, Lübnan ve Güneydoğu Anadolu: Suriye ve Lübnan Fransa'ya bırakılırken, Güneydoğu Anadolu'nun bir kısmı da Fransız mandası altına giriyordu.
- 🇬🇧 Irak, Filistin ve Arabistan: Irak, Filistin ve Arabistan İngiliz mandası altına giriyordu.
⚔️ Askeri Kısıtlamalar
Antlaşma, Osmanlı ordusuna ciddi kısıtlamalar getirerek ülkenin savunma gücünü zayıflatmayı amaçlıyordu.
- 💂 Zorunlu Askerlik: Zorunlu askerlik kaldırılacak, ordu gönüllülük esasına göre oluşturulacaktı.
- 🛡️ Asker Sayısı: Osmanlı ordusunun mevcudu 50.000'i geçemeyecekti.
- 🔫 Silah ve Teçhizat: Ağır silahlar, tanklar ve uçaklar bulundurulması yasaktı.
💰 Ekonomik ve Mali Kontrol
Antlaşma, Osmanlı ekonomisini İtilaf Devletleri'nin kontrolüne sokarak ülkenin mali bağımsızlığını ortadan kaldırmayı hedefliyordu.
- 🏦 Kapitülasyonlar: Kapitülasyonlar yeniden yürürlüğe konulacak, yabancılara geniş ekonomik ayrıcalıklar tanınacaktı.
- 💱 Mali Komisyon: Osmanlı maliyesi, İtilaf Devletleri'nin temsilcilerinden oluşan bir komisyon tarafından yönetilecekti.
- 🚫 Bütçe Kontrolü: Osmanlı bütçesi, bu komisyonun denetiminde olacaktı.
⚖️ Azınlık Hakları
Antlaşma, azınlık haklarını koruma bahanesiyle Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışılmasına zemin hazırlıyordu.
- 🕊️ Eşit Haklar: Tüm azınlıklara eşit haklar tanınacak, hiçbir ayrımcılık yapılmayacaktı.
- 🏛️ Denetim Mekanizması: İtilaf Devletleri, azınlık haklarının korunup korunmadığını denetleme yetkisine sahip olacaktı.
Sevr Antlaşması, Osmanlı İmparatorluğu için bir ölüm fermanı niteliğindeydi. Ancak, Türk milletinin azmi ve Mustafa Kemal Atatürk'ün önderliğinde başlatılan Kurtuluş Savaşı sayesinde bu antlaşma hiçbir zaman tam olarak uygulanamamış ve yerini Lozan Barış Antlaşması'na bırakmıştır.
