🌈 Ters Orantı Nedir?
Ters orantı, iki şeyden biri artarken diğerinin aynı oranda azalmasıdır. Yani, bir şeyin miktarı artarsa, diğerinin miktarı azalır. Bu azalma ve artma birbirine bağlıdır.
- 🚗 Örnek 1: Bir araba sabit bir yolu ne kadar hızlı giderse, o kadar kısa sürede varır. Hız arttıkça süre azalır.
- 👷 Örnek 2: Bir işi ne kadar çok işçi yaparsa, iş o kadar kısa sürede biter. İşçi sayısı arttıkça süre azalır.
💡 Ters Orantı Problemleri Nasıl Çözülür?
Ters orantı problemlerini çözerken kullanabileceğimiz pratik bir yöntem var:
1.
Verileri Tabloya Yerleştir: Öncelikle sorudaki bilgileri bir tabloya yerleştirin. Değişen iki şeyi (örneğin, hız ve süre) ayrı sütunlara yazın.
2.
Orantı Sabitini Bul: Ters orantıda, iki değerin çarpımı sabittir. Yani, bir değer artarken diğeri azalır ve bu çarpım hep aynı kalır. Bu sabiti bulun.
3.
Denklem Kur: Orantı sabitini kullanarak bir denklem kurun. Bilinmeyeni bulmak için denklemi çözün.
✏️ Örnek Soru Çözümü
Soru: Bir havuzu 6 musluk 8 saatte dolduruyor. Aynı havuzu 4 musluk kaç saatte doldurur?
1.
Tablo:
| Musluk Sayısı | Süre (saat) |
| ------------- | ----------- |
| 6 | 8 |
| 4 | x |
2.
Orantı Sabiti: Ters orantı olduğu için, musluk sayısı ile sürenin çarpımı sabittir.
$6 \times 8 = 48$ (Orantı sabiti)
3.
Denklem:
$4 \times x = 48$
$x = \frac{48}{4}$
$x = 12$
Yani, 4 musluk aynı havuzu 12 saatte doldurur.
🏆 Pratik Teknikler ve İpuçları
- 📝 Doğru Orantı ile Karıştırmayın: Ters orantıda çarpım sabittir, doğru orantıda bölüm sabittir.
- ➕ Mantık Yürütün: Soruyu okurken, bir şeyin artması diğerini azaltıyorsa ters orantı olduğunu anlayın.
- 🧮 Formül Ezberlemeyin: Mantığını anlayarak soruları çözmeye çalışın.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
*
Soru: Ters orantı problemlerini çözerken nelere dikkat etmeliyiz?
Cevap: Birimlere dikkat etmeliyiz. Örneğin, hız km/saat cinsinden ise, süre de saat cinsinden olmalı. Ayrıca, ters orantı olup olmadığını doğru tespit etmeliyiz.
*
Soru: Gerçek hayatta ters orantıya örnekler nelerdir?
Cevap: Bir işin yapımında çalışan işçi sayısı ile işin bitme süresi, bir yemeği pişiren ocak sayısı ile yemeğin pişme süresi, bir bahçeyi sulayan hortum sayısı ile bahçenin sulanma süresi gibi örnekler verebiliriz.
