⚖️ Velayet Davasında Çocuğun Görüşü Neden Önemli?
Velayet davaları, boşanma sürecinin en hassas noktalarından biridir ve çocuğun geleceğini doğrudan etkiler. Bu nedenle, mahkemeler çocuğun üstün yararını gözetmekle yükümlüdür. Çocuğun üstün yararı kavramı, çocuğun fiziksel, duygusal, ahlaki ve sosyal gelişimini en iyi şekilde destekleyen koşulların sağlanmasını ifade eder. İşte bu noktada, çocuğun görüşünün alınması büyük önem taşır.
- 👧 Çocuğun Katılım Hakkı: Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne göre, çocuğun kendisini ilgilendiren her konuda görüşlerini serbestçe ifade etme ve bu görüşlerin dikkate alınma hakkı vardır. Velayet davaları da çocuğun yaşamını doğrudan etkilediği için, çocuğun bu sürece katılımı bir haktır.
- ❤️ Bireysel Tercihlerin Belirlenmesi: Her çocuk farklıdır ve ebeveynleriyle farklı ilişkilere sahiptir. Çocuğun kiminle yaşamak istediği, hangi ebeveynin kendisine daha iyi bakabileceği, eğitim ve sosyal aktivitelerine kimin daha fazla destek olabileceği gibi konulardaki tercihleri, velayet kararının şekillenmesinde önemli bir rol oynar.
- 🧠 Duygusal İhtiyaçların Anlaşılması: Velayet davaları, çocuklar için travmatik bir süreç olabilir. Çocuğun duygusal ihtiyaçlarının anlaşılması ve bu ihtiyaçlara uygun bir velayet düzenlemesi yapılması, çocuğun ruh sağlığı açısından kritik öneme sahiptir. Çocuğun görüşü, bu ihtiyaçların belirlenmesinde önemli bir araçtır.
🗣️ Çocuğun Görüşü Alınırken Nelere Dikkat Edilmeli?
Çocuğun görüşünün alınması süreci, dikkatle yönetilmesi gereken hassas bir süreçtir. Bu süreçte çocuğun psikolojik sağlığını korumak, adil ve tarafsız bir değerlendirme yapmak ve çocuğun gerçek düşüncelerini ifade etmesini sağlamak önemlidir.
- 👨⚖️ Uzman Psikolog veya Pedagog Eşliğinde Görüşme: Çocuğun görüşü, mutlaka çocuk psikolojisi konusunda uzman bir psikolog veya pedagog tarafından alınmalıdır. Uzman, çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine uygun bir iletişim kurarak, çocuğun kendini rahat hissetmesini sağlamalıdır.
- ❓ Yönlendirici Sorulardan Kaçınma: Görüşme sırasında, çocuğun cevabını etkileyebilecek yönlendirici sorulardan kaçınılmalıdır. Örneğin, "Annenle mi yaşamak istersin?" yerine, "Kimle yaşamak seni daha mutlu eder?" şeklinde açık uçlu sorular sorulmalıdır.
- 🛡️ Gizlilik İlkesine Uyma: Çocuğa, görüşmede söylediklerinin gizli kalacağı ve sadece mahkeme tarafından değerlendirileceği güvencesi verilmelidir. Bu, çocuğun daha rahat ve dürüst bir şekilde konuşmasını sağlar.
- 🗓️ Uygun Zamanlama ve Ortam: Görüşme için uygun bir zaman ve ortam seçilmelidir. Çocuğun yorgun, aç veya stresli olduğu zamanlarda görüşme yapılmamalıdır. Görüşme, çocuğun kendini güvende hissedeceği, sakin ve rahat bir ortamda gerçekleştirilmelidir.
- 🙅♀️ Ebeveyn Baskısından Uzak Tutma: Çocuğun görüşünü ifade ederken ebeveyn baskısı altında kalmaması sağlanmalıdır. Ebeveynler, çocuğun görüşme sürecine müdahale etmemeli ve çocuğun kendi düşüncelerini serbestçe ifade etmesine izin vermelidir.
- 📝 Görüşün Kayda Alınması: Çocuğun görüşü, tutanak altına alınmalı veya sesli/görüntülü kayıt yapılmalıdır. Bu kayıt, mahkeme tarafından delil olarak değerlendirilir.
🎯 Çocuğun Yaşı ve Olgunluk Düzeyi
Çocuğun görüşünün alınmasında, çocuğun yaşı ve olgunluk düzeyi önemli bir faktördür. Küçük yaşlardaki çocukların ifade yetenekleri ve algılama düzeyleri sınırlı olabileceği için, bu çocukların görüşleri daha dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir. Daha büyük yaştaki çocuklar ise, kendi tercihlerini ve gerekçelerini daha net bir şekilde ifade edebilirler.
⚖️ Mahkemenin Takdir Yetkisi
Çocuğun görüşü, velayet kararında önemli bir faktör olmakla birlikte, mahkeme çocuğun görüşüyle bağlı değildir. Mahkeme, çocuğun üstün yararını gözeterek, diğer delilleri de dikkate alarak bir karar verir. Örneğin, çocuğun bir ebeveynle yaşamak istemesi, ancak o ebeveynin çocuğun fiziksel veya duygusal sağlığı için risk oluşturması durumunda, mahkeme çocuğun görüşünü dikkate almayabilir.
Velayet davalarında çocuğun görüşünün alınması, çocuğun haklarını korumak ve çocuğun üstün yararını sağlamak için önemli bir araçtır. Ancak, bu sürecin doğru bir şekilde yönetilmesi ve çocuğun psikolojik sağlığının korunması büyük önem taşır.
