Aztek mitolojisinin en önemli figürlerinden biri olan Tlaloc, sadece yağmurun değil, aynı zamanda şimşeklerin, yıldırımların ve su kaynaklarının da tanrısıdır. Tarımın ve dolayısıyla yaşamın devamlılığı için hayati öneme sahip olan yağmuru kontrol etmesi, onu Aztek toplumunda son derece saygın ve güçlü bir konuma yerleştirmiştir.
Tlaloc adının kökeni Nahuatl diline dayanır ve "yerin altında olan" veya "yerin derinliklerinde bulunan" anlamına gelir. Bu, onun su kaynakları ve yeraltı dünyasıyla olan derin bağlantısını vurgular. Tlaloc'un kökenleri, Azteklerden çok daha eski uygarlıklara, özellikle de Teotihuacan'a kadar uzanır. Teotihuacan'da bulunan duvar resimlerinde, Tlaloc'a benzeyen figürler, bu tanrının kökenlerinin ne kadar eskiye dayandığını gösterir.
Tlaloc genellikle mavi bir yüze, büyük ve çıkıntılı gözlere, kıvrık bir dudağa ve yılan dişlerine sahip olarak tasvir edilir. Bu görünüm, hem korkutucu hem de saygı uyandırıcıdır. Tlaloc'un en belirgin sembolleri şunlardır:
Tlalocan, Tlaloc'un hüküm sürdüğü cennet olarak kabul edilir. Burası, sürekli yeşilliklerle kaplı, bolluk ve bereketin hüküm sürdüğü, sonsuz bir bahardır. Tlalocan'a, boğularak, yıldırım çarpması sonucu veya suyla ilgili hastalıklardan ölenlerin gittiğine inanılırdı. Bu kişiler, Tlaloc'un hizmetkarları olarak sonsuza kadar mutlu bir yaşam sürerlerdi.
Aztekler, yağmurun ve bereketin devamlılığını sağlamak için Tlaloc'a çeşitli adaklar sunarlardı. Bu adaklar arasında hayvanlar, değerli taşlar, tütsüler ve hatta insan kurbanları yer alırdı. Özellikle kuraklık dönemlerinde, çocuk kurbanlarının Tlaloc'u memnun edeceğine ve yağmur getireceğine inanılırdı. Bu ritüeller, Aztek toplumunun Tlaloc'a duyduğu derin saygının ve bağlılığın bir göstergesiydi.
Tlaloc hakkında birçok efsane ve hikaye bulunmaktadır. Bu hikayeler, onun gücünü, merhametini ve bazen de öfkesini anlatır. Bir efsaneye göre, Tlaloc'un dört farklı türde yağmuru vardır: İlki, mısırın büyümesi için faydalı olan normal yağmurdur. İkincisi, ekinleri yok eden dolu yağmurudur. Üçüncüsü, pas hastalığına neden olan yağmurdur. Dördüncüsü ise, her şeyi yok eden yıldırımlı yağmurdur.
Bir başka hikayede ise, Tlaloc'un eşi Chalchiuhtlicue (su tanrıçası) ile olan ilişkisi anlatılır. Bu hikayeye göre, Tlaloc ve Chalchiuhtlicue, birlikte suyun ve bereketin dengesini sağlarlar.
