📝 "De" Bağlacının Yazımı: Ayrı mı, Bitişik mi?
- 🍎 Kural 1: Bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılır. Bu "de/da", cümleye "dahi, bile, hatta" anlamlarını katar. Örnek: "Ben de geliyorum." (Ben dahi geliyorum anlamında).
- 🍎 Kural 2: Hâl eki olan "-de/-da, -te/-ta" ise bitişik yazılır. Bu ek, bulunma hâli anlamı taşır. Örnek: "Evdeyim." (Evin içinde bulunuyorum anlamında).
- 🍎 Ayırt Etme Yöntemi: Cümleden "de/da"yı çıkardığımızda cümlenin anlamı bozuluyorsa, o bir hâl ekidir ve bitişik yazılır. Anlam bozulmuyorsa veya anlamda hafif bir daralma oluyorsa, bağlaçtır ve ayrı yazılır.
- 🍎 Örnekler:
- 🍏 "Kitabı masada unutmuşum." (Hâl eki, bitişik) -> "Kitabı masa unutmuşum." (Anlamsız)
- 🍏 "Sen de mi geleceksin?" (Bağlaç, ayrı) -> "Sen mi geleceksin?" (Anlamlı)
📚 "Ki" Bağlacının Yazımı: Ayrı mı, Bitişik mi?
- 🍎 Kural 1: Bağlaç olan "ki" genellikle ayrı yazılır. Bu "ki", iki cümleyi birbirine bağlar. Örnek: "Duydum ki unutmuşsun."
- 🍎 Kural 2: İstisnalar! Bazı kelimelerde "ki" bağlacı kalıplaşmıştır ve bitişik yazılır: Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, İllaki. (SOMBAHÇİ şeklinde kodlayabiliriz).
- 🍎 Kural 3: Sıfat yapan ve zamir olan "-ki" bitişik yazılır. Örnek: "Benimki daha güzel." (zamir), "Dünkü maç çok heyecanlıydı." (sıfat)
- 🍎 Ayırt Etme Yöntemi: "Ki"den sonra "-ler/-lar" ekleyebiliyorsak, sıfat ya da zamir olan "-ki"dir ve bitişik yazılır. Ekleyemiyorsak bağlaç olan "ki"dir ve ayrı yazılır.
- 🍎 Örnekler:
- 🍏 "Evdeki hesap çarşıya uymaz." (Evdekiler hesabı şeklinde olabiliyor, bitişik)
- 🍏 "Biliyorum ki yorgunsun." (Biliyorum kiler şeklinde olmuyor, ayrı)
❓ Soru Eki "mi"nin Yazımı
- 🍎 Kural: Soru eki "mi/mı/mu/mü" her zaman ayrı yazılır. Kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne göre ünlü uyumuna girer.
- 🍎 Önemli: Soru ekinden sonra gelen ekler, soru ekine bitişik yazılır.
- 🍎 Örnekler:
- 🍏 "Geldi mi?"
- 🍏 "Okuyor musun?"
- 🍏 "Gidecek miyiz?"
🔢 Sayıların Yazımı
- 🍎 Kural 1: Sayılar metin içinde yazıyla yazılır. Ancak, bilimsel veya istatistiksel verilerde rakam kullanılabilir.
- 🍎 Kural 2: Para ile ilgili işlemlerde sayılar bitişik yazılır. Örnek: "Yüzellibeşlira".
- 🍎 Kural 3: Sıra sayıları yazıyla veya rakamla gösterilebilir. Rakamla gösterildiğinde ya rakamdan sonra bir nokta konur ya da kesme işaretiyle ayrılır ve uygun ek getirilir. Örnek: "5." veya "5'inci".
- 🍎 Kural 4: Üleştirme sayıları yazıyla belirtilir. Rakamla belirtilmez. Doğru: "İkişer", Yanlış: "2'şer".
ℹ️ Kısaltmaların Yazımı
- 🍎 Kural 1: Kuruluş, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları genellikle büyük harfle yapılır.
- 🍏 Örnekler: TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi), TDK (Türk Dil Kurumu), KB (Kuzeybatı)
- 🍎 Kural 2: Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
- 🍏 Örnekler: kg'dan, cm'ye, vb.
- 🍎 Kural 3: Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın okunuşuna göre kesme işaretiyle ayrılır.
- 🍏 Örnekler: TDK'nin (Türk Dil Kurumunun), THY'ye (Türk Hava Yollarına)
💡 Ek Bilgi: Yazım kurallarına uymanın önemi
Doğru ve etkili iletişim kurmak, profesyonel bir imaj sergilemek ve metinlerin anlaşılabilirliğini artırmak için yazım kurallarına dikkat etmek büyük önem taşır. Yazım hataları, metnin kalitesini düşürebilir ve okuyucunun metne olan güvenini sarsabilir.
