I. Türk Dil Kurumu'nun yeni yayımladığı kitabı aldım.
II. Bu yıl Ankara'da kış çok sert geçecekmiş.
III. Ayşe teyze, bize her pazar misafirliğe gelirdi.
IV. Prof. Dr. Mehmet Öz kanalında sağlıklı yaşamı anlatıyor.
Yukarıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) I
B) II
C) III
D) IV
Merhaba sevgili öğrenciler!
Büyük harflerin doğru kullanımı, yazılı anlatımda dikkat etmemiz gereken önemli kurallardan biridir. Şimdi gelin, verilen cümleleri tek tek inceleyerek hangi cümlede bir yanlışlık yapıldığını bulalım.
- I. Türk Dil Kurumu'nun yeni yayımladığı kitabı aldım.
- "Türk Dil Kurumu" belirli bir kurumun adıdır. Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, dernek, iş yeri adlarının her kelimesi büyük harfle başlar. Bu nedenle "Türk Dil Kurumu" ifadesinin büyük harfle başlaması doğrudur. Gelen ek de kesme işaretiyle doğru bir şekilde ayrılmıştır. Bu cümlede büyük harf kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yoktur.
- II. Bu yıl Ankara'da kış çok sert geçecekmiş.
- "Ankara" özel bir isimdir (şehir adı) ve büyük harfle başlar. Gelen "-da" eki de kesme işaretiyle doğru bir şekilde ayrılmıştır. "Kış" kelimesi bir mevsim adıdır. Mevsim adları (yaz, kış, ilkbahar, sonbahar) özel bir adın parçası olmadığı sürece (örneğin "2023 Kış Olimpiyatları" gibi özel bir isim içinde yer almadıkça) küçük harfle yazılır. Bu cümlede "kış" kelimesinin küçük harfle yazılması doğrudur. Bu cümlede de büyük harf kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yoktur.
- III. Ayşe teyze, bize her pazar misafirliğe gelirdi.
- "Ayşe" özel bir isimdir ve büyük harfle başlar. Ancak "teyze" kelimesi bir akrabalık bildiren sözcüktür. Türk Dil Kurumu'nun kurallarına göre, akrabalık bildiren sözcükler, özel adın önüne gelip bir lakap veya unvan yerine kullanılmadıkça küçük harfle başlar. Örneğin, "Nene Hatun" veya "Dayı Kemal" gibi kullanımlarda büyük harfle yazılırlar. Ama burada "Ayşe teyze" şeklinde, özel addan sonra kullanıldığı için "teyze" kelimesinin küçük harfle yazılması gerekirdi. Yani "Ayşe teyze" şeklinde olmalıydı. Bu cümlede "teyze" kelimesinin büyük harfle başlaması bir yanlışlıktır.
- IV. Prof. Dr. Mehmet Öz kanalında sağlıklı yaşamı anlatıyor.
- "Prof. Dr." ifadeleri unvanlardır. Kişi adlarından önce veya sonra gelen unvanlar, saygı sözleri, rütbe adları ve lakaplar büyük harfle başlar. Kısaltmaları da doğru bir şekilde kullanılmıştır. "Mehmet Öz" özel bir isimdir ve büyük harfle başlar. Bu cümlede büyük harf kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yoktur.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, III numaralı cümlede "teyze" kelimesinin akrabalık bildirmesi ve özel addan sonra gelmesi nedeniyle küçük harfle yazılması gerekirken büyük harfle yazıldığı için bir yanlışlık yapıldığı anlaşılmaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
