3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ara söz kullanılmıştır?
A) Ankara, Türkiye'nin başkentidir.Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerde kullanılan ara söz kavramını anlamamız gerekiyor. Gelin, adım adım bu kavramı öğrenelim ve doğru cevabı bulalım.
Ara söz, cümlede herhangi bir ögenin (genellikle bir ismin veya zamirin) anlamını açıklamak, pekiştirmek veya ona ek bilgi vermek amacıyla kullanılan, cümleden çıkarıldığında cümlenin temel anlamını ve yapısını bozmayan sözcük veya söz öbekleridir. Genellikle iki virgül (,) ya da iki kısa çizgi (–) arasında yer alır.
A) Ankara, Türkiye'nin başkentidir.
Bu cümlede "Türkiye'nin başkentidir" ifadesi, "Ankara" kelimesini açıklayan bir ara söz değildir. Bu ifade, cümlenin yüklemidir. Yani, "Ankara" özne, "Türkiye'nin başkentidir" ise yüklemdir. Bu nedenle, bu seçenekte ara söz bulunmamaktadır.
B) Ahmet, en sevdiğim arkadaşım, yarın bize gelecek.
Bu cümlede "en sevdiğim arkadaşım" ifadesi, "Ahmet" kelimesini açıklayan bir ara sözdür. "Ahmet"in kim olduğunu, yani "en sevdiğim arkadaşım" olduğunu belirtmektedir. Bu ifadeyi cümleden çıkardığımızda ("Ahmet yarın bize gelecek."), cümlenin temel anlamı ve yapısı bozulmaz. Ayrıca iki virgül arasında yer almıştır. Bu, ara sözün tipik bir örneğidir.
C) O kitabı, dün aldığım, henüz okumadım.
Bu cümlede "dün aldığım" ifadesi, "kitabı" kelimesini niteleyen bir sıfat fiil grubudur (hangi kitap? dün aldığım kitap). Bu ifade, kitabın hangi kitap olduğunu belirtir ve cümlenin temel anlamının bir parçasıdır, onu açıklayan bir ara söz değildir. Ara söz, genellikle bir ismin eş anlamlısı veya açıklayıcısı niteliğinde olurken, sıfat fiil grupları bir ismi niteleme görevi görür. Bu nedenle ara söz değildir.
D) Bu evi, dedemden kalan, restore ettireceğiz.
Bu cümlede "dedemden kalan" ifadesi de "evi" kelimesini niteleyen bir sıfat fiil grubudur (hangi ev? dedemden kalan ev). Tıpkı C seçeneğinde olduğu gibi, evin hangi ev olduğunu belirtir ve cümlenin temel anlamının bir parçasıdır. Ara söz değildir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "Ahmet, en sevdiğim arkadaşım, yarın bize gelecek." cümlesindeki "en sevdiğim arkadaşım" ifadesinin, ara söz tanımına tam olarak uyduğunu görmekteyiz. Bu ifade, Ahmet'i açıklayan, cümleden çıkarıldığında anlamı bozmayan ve virgüllerle ayrılmış bir söz öbeğidir.
Cevap B seçeneğidir.
