8. "Şu anki teknolojik imkanlarla -ki bunlar gerçekten hayret verici- uzayın derinliklerini keşfedebiliyoruz."
Bu cümle için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) İçinde cümle içi açıklama vardır
B) Birleşik cümledir
C) Fiil cümlesidir
D) Devrik cümledir
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen cümlenin dil bilgisel özelliklerini inceleyerek hangi ifadenin bu cümle için yanlış olduğunu bulacağız. Her seçeneği tek tek ele alalım:
-
A) İçinde cümle içi açıklama vardır:
- Cümleyi dikkatlice okuduğumuzda "Şu anki teknolojik imkanlarla -ki bunlar gerçekten hayret verici- uzayın derinliklerini keşfedebiliyoruz." kısmını görüyoruz.
- İki kısa çizgi (-) arasına alınan "ki bunlar gerçekten hayret verici" ifadesi, "teknolojik imkanlar" hakkında ek bilgi veren, açıklayıcı bir ara sözdür.
- Bu nedenle, A seçeneğindeki ifade doğrudur.
-
B) Birleşik cümledir:
- Birleşik cümleler, bir temel cümle ve en az bir yan cümleden oluşur. Yan cümleler genellikle fiilimsilerle (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) veya "ki", "çünkü", "eğer" gibi bağlaçlarla kurulur.
- Cümlemizde "ki bunlar gerçekten hayret verici" şeklinde bir yan cümle bulunmaktadır. "Ki" bağlacıyla kurulan bu yapı, cümleyi birleşik cümle yapar.
- Bu nedenle, B seçeneğindeki ifade doğrudur.
-
C) Fiil cümlesidir:
- Bir cümlenin yüklemi çekimli bir fiil ise o cümle fiil cümlesidir. Eğer yüklem isim soylu bir sözcük ise isim cümlesidir.
- Verilen cümlenin yüklemi "keşfedebiliyoruz" sözcüğüdür. "Keşfetmek" bir fiildir ve çekimli bir fiil olduğu için bu cümle bir fiil cümlesidir.
- Bu nedenle, C seçeneğindeki ifade doğrudur.
-
D) Devrik cümledir:
- Türkçede kurallı (düz) cümlelerde yüklem cümlenin sonunda bulunur. Devrik (kuralsız) cümlelerde ise yüklem cümlenin başında veya ortasında yer alır.
- Cümlemizin yüklemi "keşfedebiliyoruz" sözcüğüdür ve bu yüklem cümlenin en sonunda yer almaktadır.
- Yüklem sonda olduğu için bu cümle devrik değil, kurallı bir cümledir.
- Bu nedenle, D seçeneğindeki ifade yanlıştır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "Bu cümle için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?" sorusunun cevabı D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
