Bir grup öğrenci "Canlıların Ortak Özellikleri" konulu proje ödevinde şu deneyi tasarlıyor:
- Aynı tür iki bitki alınıyor
- Birinci bitki düzenli sulanıp güneş ışığı alan ortamda tutuluyor
- İkinci bitki ise ışıksız ve susuz bırakılıyor
Bir hafta sonra birinci bitkinin büyüdüğü, ikinci bitkinin ise solduğu gözlemleniyor.
Bu deneyde gözlemlenen durum canlıların hangi ortak özelliğini kanıtlamaktadır?
A) Boşaltım
B) Beslenme
C) Büyüme
D) Solunum
Sevgili öğrenciler, bu deneyde canlıların çok önemli bir ortak özelliğini gözlemledik. Şimdi adımları tek tek inceleyelim:
- Deneyin Amacı: Bu deney, canlıların yaşamlarını sürdürmek ve gelişmek için belirli koşullara ihtiyaç duyduğunu ve bu koşullar sağlandığında ortaya çıkan bir özelliği göstermeyi amaçlar.
- Birinci Bitki: Bu bitki düzenli olarak sulandı ve güneş ışığı aldı. Yani, yaşamını sürdürmesi ve gelişmesi için gerekli olan temel ihtiyaçları (su ve ışık) karşılandı.
- Gözlem 1: Bir hafta sonra birinci bitkinin büyüdüğü gözlemlendi. Bu, bitkinin hücrelerinin çoğaldığı, hacminin ve kütlesinin arttığı anlamına gelir. Canlıların besinleri kullanarak kendi yapılarına katması ve hacimce artması "büyüme" olarak adlandırılır.
- İkinci Bitki: Bu bitki ise ışıksız ve susuz bırakıldı. Yani, yaşamını sürdürmesi ve gelişmesi için gerekli olan temel ihtiyaçlardan mahrum bırakıldı.
- Gözlem 2: Bir hafta sonra ikinci bitkinin solduğu gözlemlendi. Bu durum, bitkinin yaşamsal faaliyetlerini sürdüremediğini, büyüyemediğini ve hatta gerilediğini gösterir.
- Sonuç: Deneyde birinci bitkinin büyümesi, canlıların uygun koşullar altında gösterdiği "büyüme" özelliğini açıkça ortaya koymaktadır. İkinci bitkinin solması ise, büyüme için gerekli koşulların sağlanmadığında canlıların bu özelliği gösteremeyeceğini ve hatta ölebileceğini kanıtlar.
- Diğer Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Boşaltım: Bu deneyde bitkinin atık maddeleri dışarı atmasıyla ilgili doğrudan bir gözlem yapılmamıştır.
- B) Beslenme: Bitkinin ışık ve su alması beslenme için gereklidir, ancak deneyin doğrudan gözlemlenen sonucu beslenmenin kendisi değil, beslenme sonucunda ortaya çıkan "büyüme"dir. Beslenme, büyümeyi sağlayan bir süreçtir.
- D) Solunum: Bu deneyde bitkinin enerji üretmek için oksijen alıp karbondioksit vermesi gibi solunumla ilgili doğrudan bir gözlem yapılmamıştır.
Bu nedenle, deneyde gözlemlenen durum canlıların büyüme özelliğini kanıtlamaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
