Canlıların ortak özellikleri test çöz Test 2

🎓 Canlıların Ortak Özellikleri Test Çöz Test 2 - Ders Notu

Bu ders notu, canlıların temel özelliklerini, organizasyonunu, beslenme şekillerini ve enerji dönüşümlerini anlamanıza yardımcı olacaktır. Test 2'de başarılı olmak için bu notları dikkatlice inceleyin!

📌 🧬 Hücresel Yapı

Tüm canlılar hücre veya hücrelerden oluşur. Hücre, canlılığın temel birimidir.

• Tek hücreli canlılar (bakteriler, amip) tek bir hücreden oluşur.
• Çok hücreli canlılar (bitkiler, hayvanlar) birden fazla hücreden oluşur.

⚠️ Dikkat: Virüsler hücresel yapıya sahip değildir ve canlı olarak kabul edilmezler.

📌 🍎 Beslenme

Canlılar, yaşamlarını sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar ve bu enerjiyi besinlerden elde ederler.

• Ototroflar (üreticiler): Kendi besinlerini kendileri üretirler (bitkiler, bazı bakteriler). Fotosentez veya kemosentez yaparlar.
• Heterotroflar (tüketiciler): Besinlerini dışarıdan hazır olarak alırlar (hayvanlar, mantarlar).

💡 İpucu: Fotosentezde ışık enerjisi kimyasal enerjiye dönüştürülür.

📌 ♻️ Metabolizma

Canlı organizmada gerçekleşen yapım ve yıkım olaylarının tamamına metabolizma denir.

• Anabolizma (yapım): Küçük moleküllerden büyük moleküllerin sentezlenmesi (protein sentezi, fotosentez).
• Katabolizma (yıkım): Büyük moleküllerin küçük moleküllere parçalanması (sindirim, solunum).

⚠️ Dikkat: Enzimler metabolik reaksiyonları hızlandırır.

📌 💪 Hareket

Canlılar çeşitli şekillerde hareket edebilirler. Bu hareketler aktif veya pasif olabilir.

• Aktif hareket: Canlının kendi enerjisiyle yer değiştirmesi (koşma, uçma).
• Pasif hareket: Canlının dış etkenlerle yer değiştirmesi (tohumların rüzgarla yayılması).

💡 İpucu: Bitkiler de pasif ve aktif hareketler sergileyebilirler (örneğin, güneşe yönelme).

📌 📈 Büyüme ve Gelişme

Büyüme, hücre sayısının veya hacminin artmasıdır. Gelişme ise, canlının yapısında meydana gelen farklılaşma ve olgunlaşmadır.

• Tek hücreli canlılarda büyüme, hücre hacminin artmasıyla gerçekleşir.
• Çok hücreli canlılarda büyüme, hücre bölünmesi ve hücrelerin büyümesiyle gerçekleşir.

⚠️ Dikkat: Büyüme sınırlı olabilirken, gelişme yaşam boyu devam edebilir.

📌 🔄 Üreme

Canlılar nesillerini devam ettirmek için üremek zorundadırlar.

• Eşeyli üreme: İki farklı ata bireyin katılımıyla gerçekleşir. Genetik çeşitlilik sağlar.
• Eşeysiz üreme: Tek bir ata bireyin katılımıyla gerçekleşir. Kalıtsal özellikler korunur.

💡 İpucu: Mitoz bölünme eşeysiz üremenin temelini oluşturur.

📌 🌡️ Homeostazi (İç Denge)

Canlıların iç ortamlarını (sıcaklık, pH, su dengesi vb.) sabit tutma çabasıdır.

• Terleme yoluyla vücut sıcaklığının ayarlanması.
• Böbrekler yoluyla kanın pH dengesinin korunması.

⚠️ Dikkat: Homeostazinin bozulması hastalıklara yol açabilir.

📌 📢 Uyarılara Tepki

Canlılar iç ve dış ortamdan gelen uyarılara karşı tepki verirler.

• Bitkilerin ışığa yönelmesi.
• Hayvanların tehlike anında kaçması.

💡 İpucu: Uyarılara tepki, canlının hayatta kalma şansını artırır.