Bir göl ekosisteminde fitoplanktonlar, zooplanktonlar, küçük balıklar ve yırtıcı balıklar bulunmaktadır. Bu besin zincirinde aşağıdaki durumlardan hangisi gözlemlenirse, yırtıcı balık popülasyonunda bir süre sonra azalma beklenir?
A) Fitoplankton popülasyonunda artış
B) Küçük balık popülasyonunda azalma
C) Sudaki çözünmüş oksijen miktarında artış
D) Zooplankton popülasyonunda artış
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için öncelikle bir besin zincirinin nasıl işlediğini ve canlıların birbirine nasıl bağımlı olduğunu anlamamız gerekiyor. Bir ekosistemde, canlılar enerji ve besin için birbirlerini tüketirler. Bu durum, besin zinciri olarak adlandırılır.
Soruda verilen besin zinciri şu şekildedir:
- Fitoplanktonlar: Üreticilerdir (fotosentez yaparlar).
- Zooplanktonlar: Fitoplanktonlarla beslenirler (birincil tüketiciler).
- Küçük balıklar: Zooplanktonlarla beslenirler (ikincil tüketiciler).
- Yırtıcı balıklar: Küçük balıklarla beslenirler (üçüncül tüketiciler).
Şimdi, yırtıcı balık popülasyonunda bir azalmaya neden olacak durumu bulmak için seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Fitoplankton popülasyonunda artış:
- Fitoplanktonlar artarsa, onlarla beslenen zooplanktonlar için daha fazla besin olur ve zooplankton popülasyonu artar.
- Zooplanktonlar artarsa, onlarla beslenen küçük balıklar için daha fazla besin olur ve küçük balık popülasyonu artar.
- Küçük balıklar artarsa, onlarla beslenen yırtıcı balıklar için daha fazla besin olur ve yırtıcı balık popülasyonu da artar.
- Bu durum, yırtıcı balık popülasyonunda bir azalmaya değil, artışa neden olur.
- B) Küçük balık popülasyonunda azalma:
- Yırtıcı balıklar, besin olarak küçük balıkları tüketirler.
- Eğer küçük balık popülasyonu azalırsa, yırtıcı balıkların besin kaynağı da azalmış olur.
- Yeterli besin bulamayan yırtıcı balıkların bir kısmı açlıktan ölebilir veya üreme oranları düşebilir.
- Bu durum, yırtıcı balık popülasyonunda bir süre sonra azalmaya neden olur. Bu, aradığımız cevaptır.
- C) Sudaki çözünmüş oksijen miktarında artış:
- Sudaki çözünmüş oksijen miktarının artması, genellikle su ekosisteminin sağlığı için olumlu bir durumdur ve balıkların yaşamını destekler.
- Bu durum, doğrudan yırtıcı balık popülasyonunda bir azalmaya yol açmaz; aksine, yaşam koşullarını iyileştirerek popülasyonu olumlu etkileyebilir.
- D) Zooplankton popülasyonunda artış:
- Zooplanktonlar artarsa, onlarla beslenen küçük balıklar için daha fazla besin olur ve küçük balık popülasyonu artar.
- Küçük balıklar artarsa, onlarla beslenen yırtıcı balıklar için daha fazla besin olur ve yırtıcı balık popülasyonu da artar.
- Bu durum, yırtıcı balık popülasyonunda bir azalmaya değil, artışa neden olur.
Yukarıdaki analizlere göre, yırtıcı balıkların temel besin kaynağı olan küçük balıkların azalması, yırtıcı balık popülasyonunun da azalmasına neden olacaktır.
Cevap B seçeneğidir.
