Bir gölde besin zinciri: Fitoplankton → Daphnia → Küçük balık → Turna balığı şeklindedir. Bu sistemde turna balığı popülasyonu azaldığında aşağıdakilerden hangisi beklenen bir sonuçtur?
A) Fitoplankton popülasyonunda azalma
B) Daphnia popülasyonunda azalma
C) Küçük balık popülasyonunda artış
D) Sudaki çözünmüş oksijen miktarında artış
Bu soruyu çözmek için öncelikle verilen besin zincirini ve canlılar arasındaki ilişkileri anlamamız gerekiyor. Besin zinciri, bir ekosistemdeki enerji akışını gösterir ve her canlı bir sonraki canlının besin kaynağıdır.
- Besin Zinciri Analizi:
- Fitoplankton: Suda yaşayan mikroskobik bitkilerdir. Güneş enerjisiyle kendi besinlerini üretirler (üreticiler).
- Daphnia: Küçük su pireleridir. Fitoplankton ile beslenirler (birincil tüketiciler).
- Küçük balık: Daphnia ile beslenirler (ikincil tüketiciler).
- Turna balığı: Küçük balıklarla beslenirler (üçüncül tüketiciler).
Şimdi sorudaki senaryoyu inceleyelim: Turna balığı popülasyonu azaldığında ne olur?
- 1. Turna Balığının Azalmasının Doğrudan Etkisi:
- Turna balığı, besin zincirinde küçük balıklarla beslenen bir avcıdır. Eğer turna balığı popülasyonu azalırsa, küçük balıklar üzerindeki avlanma baskısı azalır.
- Daha az turna balığı, daha az küçük balığın avlanması anlamına gelir.
- Bu durum, küçük balıkların daha rahat üremesine ve hayatta kalmasına olanak tanır.
- Sonuç olarak, küçük balık popülasyonunda artış beklenir. Bu, C seçeneğini doğrudan destekler.
- 2. Zincirleme Etkiler (Diğer Seçeneklerin Değerlendirilmesi):
- Küçük balık popülasyonu arttığında: Küçük balıklar, Daphnia ile beslenirler. Küçük balıkların sayısı artarsa, daha fazla Daphnia avlarlar. Bu durum, Daphnia popülasyonunda azalmaya neden olur (B seçeneği).
- Daphnia popülasyonu azaldığında: Daphnia, fitoplankton ile beslenir. Daphnia'nın sayısı azalırsa, fitoplanktonlar üzerindeki avlanma baskısı azalır. Bu durum, fitoplankton popülasyonunda artışa neden olur (A seçeneği yanlış olurdu).
- Sudaki çözünmüş oksijen miktarı (D seçeneği): Fitoplankton popülasyonu arttığında fotosentez yoluyla oksijen üretimi artabilir. Ancak bu, besin zincirindeki doğrudan ve en belirgin etki değildir ve ekosistemdeki diğer faktörlere de bağlıdır.
Bu analizlere göre, turna balığı popülasyonunun azalmasının en doğrudan ve beklenen sonucu, onun avı olan küçük balık popülasyonunun artmasıdır.
Cevap C seçeneğidir.
