Temel büyüklükler ve birimleri tablosu Test 2

Bir öğrenci laboratuvarda aşağıdaki ölçümleri yapmıştır:
- 250 mL suyun sıcaklığı: 25°C
- 0.5 kg kütleli cismin boyu: 15 cm
- Deney süresi: 45 saniye
Bu ölçümlerde kullanılan temel büyüklüklerden hangisi SI birim sisteminde ölçülmemiştir?

A) Kütle
B) Zaman
C) Uzunluk
D) Sıcaklık

Sevgili öğrenciler, bu soruyu doğru bir şekilde çözebilmek için öncelikle Uluslararası Birim Sistemi (SI) temel büyüklüklerini ve bu büyüklüklerin SI birimlerini çok iyi bilmemiz gerekiyor. Temel büyüklükler, başka büyüklükler kullanılarak ifade edilemeyen, kendi başlarına anlamı olan büyüklüklerdir.

• SI Birim Sistemindeki Temel Büyüklükler ve Birimleri:

  Kütle: kilogram ($kg$)

  Uzunluk: metre ($m$)

  Zaman: saniye ($s$)

  Sıcaklık: Kelvin ($K$)

  Akım Şiddeti: Amper ($A$)

  Madde Miktarı: mol ($mol$)

  Işık Şiddeti: Kandela ($cd$)

• Şimdi öğrencinin yaptığı ölçümleri tek tek inceleyelim ve bu ölçümlerde kullanılan temel büyüklüklerin SI birim sistemine uygun olup olmadığını kontrol edelim:
• 1. Ölçüm: $250 \text{ mL}$ suyun sıcaklığı: $25^\circ\text{C}$

  Burada temel büyüklük Sıcaklık'tır. Ölçülen birim Santigrat derece ($^\circ\text{C}$)'dir. Sıcaklığın SI birimi Kelvin ($K$)'dir. Dolayısıyla $25^\circ\text{C}$ birimi, SI birimi olan Kelvin ($K$) değildir.

• 2. Ölçüm: $0.5 \text{ kg}$ kütleli cismin boyu: $15 \text{ cm}$

  Burada iki temel büyüklük bulunmaktadır: Kütle ve Uzunluk (boy).

  Kütle için: Ölçülen birim kilogram ($kg$)'dır. Kütlenin SI birimi de kilogram ($kg$)'dır. $0.5 \text{ kg}$ birimi, SI birimine uygundur. Bu nedenle A seçeneği doğru cevap olamaz.

  Uzunluk için: Ölçülen birim santimetre ($cm$)'dir. Uzunluğun SI birimi metre ($m$)'dir. $15 \text{ cm}$ birimi, SI birimi olan metre ($m$) değildir. Santimetre ($cm$) metrenin bir alt katıdır ancak SI temel birimi değildir.

• 3. Ölçüm: Deney süresi: $45 \text{ saniye}$

  Burada temel büyüklük Zaman'dır. Ölçülen birim saniye ($s$)'dir. Zamanın SI birimi de saniye ($s$)'dir. $45 \text{ saniye}$ birimi, SI birimine uygundur. Bu nedenle B seçeneği doğru cevap olamaz.

• Yapılan incelemeler sonucunda, Kütle ve Zaman SI biriminde ölçülmüştür. Ancak Uzunluk ($15 \text{ cm}$) ve Sıcaklık ($25^\circ\text{C}$) SI biriminde ölçülmemiştir. Soru bizden "bu ölçümlerde kullanılan temel büyüklüklerden hangisi SI birim sisteminde ölçülmemiştir?" diye sorduğunda, seçeneklerde verilenlerden doğru olanı bulmalıyız.
• Seçeneklere baktığımızda:

  A) Kütle: SI biriminde ölçülmüştür.

  B) Zaman: SI biriminde ölçülmüştür.

  C) Uzunluk: $15 \text{ cm}$ olarak ölçülmüştür, SI birimi metre ($m$) olduğu için SI biriminde ölçülmemiştir.

  D) Sıcaklık: $25^\circ\text{C}$ olarak ölçülmüştür, SI birimi Kelvin ($K$) olduğu için SI biriminde ölçülmemiştir.

• Soruda tek bir doğru cevap beklendiği için ve seçenekler arasında Uzunluk (C) bulunduğu için, Uzunluk SI biriminde ölçülmeyen temel büyüklüklerden biridir.

Cevap C seçeneğidir.