SI birim sisteminde temel büyüklükler ve birimleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Türetilmiş büyüklükler temel büyüklüklerden bağımsızdır
B) Işık şiddeti türetilmiş bir büyüklüktür
C) Elektrik akımı temel büyüklüktür ve birimi Amper'dir
D) Sıcaklık birimi Celsius, SI birim sisteminin temel birimidir
SI (Uluslararası Birim Sistemi), fiziksel büyüklükleri ölçmek için dünya genelinde kabul görmüş bir standarttır. Bu sistem, yedi temel büyüklük ve bunlara karşılık gelen temel birimler üzerine kurulmuştur. Diğer tüm fiziksel büyüklükler bu temel büyüklüklerden türetilir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Türetilmiş büyüklükler temel büyüklüklerden bağımsızdır
- Bu ifade yanlıştır. Türetilmiş büyüklükler (örneğin hız, kuvvet, enerji) temel büyüklüklerin (uzunluk, kütle, zaman vb.) matematiksel kombinasyonları ile tanımlanır. Yani, türetilmiş büyüklükler temel büyüklüklere bağımlıdır. Örneğin, hız, uzunluk ve zaman temel büyüklüklerinden türetilir (metre/saniye).
- B) Işık şiddeti türetilmiş bir büyüklüktür
- Bu ifade yanlıştır. Işık şiddeti (luminous intensity), SI birim sistemindeki yedi temel büyüklükten biridir. Birimi candela ($cd$) olarak tanımlanmıştır.
- C) Elektrik akımı temel büyüklüktür ve birimi Amper'dir
- Bu ifade doğrudur. Elektrik akımı, SI birim sistemindeki yedi temel büyüklükten biridir ve uluslararası birimi Amper ($A$) olarak kabul edilmiştir.
- D) Sıcaklık birimi Celsius, SI birim sisteminin temel birimidir
- Bu ifade yanlıştır. Sıcaklık, SI birim sisteminde temel bir büyüklüktür, ancak temel birimi Celsius ($^\circ C$) değil, Kelvin ($K$)'dir. Celsius günlük hayatta yaygın olarak kullanılsa da, bilimsel ve SI standartlarında temel birim Kelvin'dir.
Bu analizlere göre doğru ifade C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
