Mayoz bölünme sırasında gerçekleşen krossing over ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Homolog kromozomlar arasında gerçekleşir
B) Genetik çeşitliliği artırır
C) Tetrat oluşumu sırasında meydana gelir
D) Aynı kromatidler arasında gen alışverişi sağlar
Sevgili öğrenciler, mayoz bölünme, canlılarda üreme hücrelerinin (gametlerin) oluşumunu sağlayan özel bir hücre bölünmesi türüdür. Bu süreçte genetik çeşitliliğin artırılması büyük önem taşır ve krossing over (parça değişimi) bu çeşitliliği sağlayan temel mekanizmalardan biridir. Şimdi, krossing over ile ilgili verilen ifadeleri adım adım inceleyelim:
- A) Homolog kromozomlar arasında gerçekleşir: Bu ifade doğrudur. Krossing over, anneden ve babadan gelen, aynı genleri taşıyan ancak farklı alellere sahip olabilen homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında gerçekleşir. Bu kromozomlar mayoz I'in profaz I evresinde yan yana gelerek eşleşirler.
- B) Genetik çeşitliliği artırır: Bu ifade de doğrudur. Krossing over sayesinde, homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında gen parçaları değiş tokuş edilir. Bu durum, başlangıçtaki kromozomlardan farklı gen kombinasyonlarına sahip yeni kromatitlerin oluşmasına yol açar. Böylece, oluşan gametler ve dolayısıyla yavrular arasında genetik çeşitlilik artar.
- C) Tetrat oluşumu sırasında meydana gelir: Bu ifade doğrudur. Tetrat, mayoz I'in profaz I evresinde, her biri ikişer kromatitten oluşan iki homolog kromozomun yan yana gelerek oluşturduğu dört kromatitli yapıdır. Krossing over, tam da bu tetratların oluştuğu ve homolog kromozomların birbirine çok yakın olduğu bu evrede gerçekleşir.
- D) Aynı kromatidler arasında gen alışverişi sağlar: Bu ifade yanlıştır. Krossing over, homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında gerçekleşir. Kardeş kromatitler, DNA replikasyonu sonucu oluşmuş, genetik olarak birbirinin tamamen aynı olan kromatitlerdir. Kardeş kromatitler arasında bir gen alışverişi olsa bile, bu genetik çeşitliliğe katkıda bulunmaz çünkü zaten aynı genetik bilgiye sahiptirler. Krossing over'ın amacı genetik çeşitlilik yaratmak olduğundan, bu olay kardeş olmayan kromatitler arasında gerçekleşir.
Bu açıklamalara göre, krossing over'ın aynı kromatidler arasında gen alışverişi sağladığını belirten D seçeneği yanlıştır.
Cevap D seçeneğidir.
