5. "Işık hızla geçti
Gece sessiz seyretti
Yıldızlar parladı
Dünya döndü durdu"
Bu dörtlükteki uyak türü ve uyak düzeni aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) Yarım uyak - Sarma uyak
B) Tam uyak - Çapraz uyak
C) Zengin uyak - Düz uyak
D) Yarım uyak - Düz uyak
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu çözerken uyak türü ve uyak düzeni kavramlarını hatırlayalım ve dörtlüğü dikkatlice inceleyelim.
- Uyak (Kafiye) Nedir? Şiirde dize sonlarındaki ses benzerliğidir.
- Uyak Düzeni Nedir? Dörtlükteki dizelerin uyaklanma şeklidir.
Şimdi dörtlüğümüzü inceleyelim:
"Işık hızla geçti
Gece sessiz seyretti
Yıldızlar parladı
Dünya döndü durdu"
- Uyak Türünü Bulalım:
- "geçti" ve "seyretti" kelimelerinde sadece "-ti" sesleri benziyor. Tek ses benzerliği olduğu için bu yarım uyaktır.
- "parladı" ve "durdu" kelimelerinde sadece "-dı" sesleri benziyor. Tek ses benzerliği olduğu için bu da yarım uyaktır.
- Uyak Düzenini Bulalım:
- Dizelerin sonlarındaki sesleri harflerle gösterelim:
- geçti - a
- seyretti - a
- parladı - b
- durdu - b
- Uyak düzeni "aa bb" şeklinde olduğu için bu düz uyaktır.
Sonuç olarak, dörtlükteki uyak türü yarım uyak, uyak düzeni ise düz uyaktır.
Cevap D seçeneğidir.
