Merhaba sevgili öğrenciler! Kimyada önemli bir kavram olan Lewis asitleri ve bazları konusunu anlamak için harika bir soruyla karşı karşıyayız. Bir maddenin Lewis bazı olarak davranabilmesi için temel şart, bir elektron çifti bağışlayabilme yeteneğine sahip olmasıdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve hangisinin bu tanıma uyduğunu bulalım.
- A) $Na^+$: Sodyum iyonu, elektron kaybetmiş ve kararlı bir soy gaz elektron düzenine ulaşmış bir katyondur. Yani, dış yörüngesinde bağışlayabileceği herhangi bir ortaklanmamış elektron çifti bulunmaz. Aksine, elektron eksikliği nedeniyle elektron çekme eğiliminde olabilir, ancak bir Lewis bazı olarak elektron çifti bağışlayamaz.
- B) $BF_3$ (Bor Triflorür): Bor atomu, üç flor atomuyla bağlandığında merkezdeki bor atomunun etrafında sadece 6 değerlik elektronu bulunur. Bu durum, bor atomunun oktetini tamamlamadığı anlamına gelir. Oktetini tamamlamak için elektron çifti kabul etmeye isteklidir. Bu nedenle, $BF_3$ bir Lewis asididir (elektron çifti alıcısı).
- C) $NH_3$ (Amonyak): Azot atomu, periyodik tablonun 15. grubunda yer alır ve 5 değerlik elektronuna sahiptir. Amonyak molekülünde azot, üç hidrojen atomuyla tekli bağlar oluşturur. Bu bağlar için 3 elektronunu kullanır. Geriye kalan 2 elektronu ise azot atomunun üzerinde ortaklanmamış bir elektron çifti olarak kalır. Azot atomu üzerindeki bu ortaklanmamış elektron çiftini bağışlayabilir. Bu özellik, $NH_3$'ü mükemmel bir Lewis bazı yapar.
- D) $AlCl_3$ (Alüminyum Klorür): Tıpkı $BF_3$'te olduğu gibi, alüminyum atomu da üç klor atomuyla bağlandığında merkezdeki alüminyum atomunun etrafında sadece 6 değerlik elektronu bulunur. Alüminyumun okteti eksiktir ve elektron çifti kabul etmeye isteklidir. Bu nedenle, $AlCl_3$ de bir Lewis asididir (elektron çifti alıcısı).
Gördüğümüz gibi, sadece $NH_3$ molekülünde, merkez atom olan azotun üzerinde bağışlayabileceği bir ortaklanmamış elektron çifti bulunmaktadır. Bu nedenle, $NH_3$ bir Lewis bazı olarak davranabilir.
Cevap C seçeneğidir.
