Sözlü Edebiyat nedir Test 2

Bir sözlü edebiyat ürünü olan destanlarla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Tarih öncesi dönemlere ait olanlarına "doğal destan" denir.
B) Ulusların yaşadığı büyük olayları konu edinir.
C) Olağanüstü olaylar ve kahramanlıklar içerir.
D) Yazarı belli olan ve sonradan yazıya geçirilen ilk edebi türlerdendir.

Sevgili öğrenciler, destanlar, milletlerin ortak hafızasını, kültürel değerlerini ve kahramanlıklarını yansıtan, sözlü geleneğin en önemli ürünlerinden biridir. Şimdi bu bilgiler ışığında seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Tarih öncesi dönemlere ait olanlarına "doğal destan" denir.

  Bu ifade doğrudur. Destanlar, oluşum şekillerine göre "doğal destan" ve "yapma destan" olarak ikiye ayrılır. Doğal destanlar, toplumların tarih öncesi veya çok eski dönemlerinde, anonim olarak ortaya çıkan, sözlü gelenekle yayılan ve sonradan bir ozan veya derleyici tarafından yazıya geçirilen destanlardır. Örneğin, Sümerlerin Gılgamış Destanı, Yunanların İlyada ve Odysseia destanları bu kategoriye girer.

• B) Ulusların yaşadığı büyük olayları konu edinir.

  Bu ifade de doğrudur. Destanlar, genellikle bir ulusun kaderini etkileyen büyük savaşlar, göçler, doğal afetler, kuruluş efsaneleri gibi önemli olayları merkezine alır. Bu olaylar, milletin kimliğini ve ortak belleğini şekillendiren dönüm noktalarıdır.

• C) Olağanüstü olaylar ve kahramanlıklar içerir.

  Kesinlikle doğru bir ifadedir. Destanların en belirgin özelliklerinden biri, gerçeküstü unsurları barındırmasıdır. Tanrılar, tanrıçalar, efsanevi yaratıklar, sihirli güçler ve insanüstü özelliklere sahip kahramanlar destanlarda sıkça yer alır. Kahramanlar, milletlerinin onurunu kurtarmak, düşmanları yenmek veya zorlu engelleri aşmak için olağanüstü mücadeleler verirler.

• D) Yazarı belli olan ve sonradan yazıya geçirilen ilk edebi türlerdendir.

  İşte bu ifade yanlıştır. Destanlar, evet, ilk edebi türlerdendir ve çoğu sonradan yazıya geçirilmiştir. Ancak, özellikle "doğal destanlar" (ki destanların en eski ve temel formudur), yazarı belli olmayan, anonim ürünlerdir. Onlar, halkın ortak yaratımı ve sözlü geleneğin birikimiyle oluşmuştur. Yazarı belli olan destanlara "yapma destan" denir (örneğin, Vergilius'un Aeneis'i veya Tasso'nun Kurtarılmış Kudüs'ü gibi), ancak bunlar doğal destanlardan çok daha sonra ortaya çıkmış ve destan geleneğinin ilk örnekleri değildir. Dolayısıyla, destanların genel tanımı içinde "yazarı belli olan" ifadesi, özellikle ilk örnekleri için doğru değildir.

Cevap D seçeneğidir.