🎓 Bitki biyolojisi test çöz AYT Test 2 - Ders Notu
Bu ders notu, bitki biyolojisinin temel konularını kapsar: Bitkisel dokular, bitkisel organlar, bitkilerde taşıma ve bitkilerde üreme. Bu konular, AYT sınavında çıkabilecek önemli bilgiler içerir.
📌 🌱 Bitkisel Dokular
Bitkisel dokular, bitkiyi oluşturan temel yapı birimleridir. Farklı görevleri yerine getirmek üzere özelleşmişlerdir.
- Meristem (bölünür) doku: Sürekli bölünerek bitkinin büyümesini sağlar. Uç meristem (boyuna büyüme) ve yanal meristem (enine büyüme) olmak üzere ikiye ayrılır.
- Parankima dokusu: Temel dokudur. Fotosentez, depo ve salgılama gibi işlevleri vardır.
- Kollenkima dokusu: Bitkiye esneklik sağlar. Genellikle genç sürgünlerde ve yaprak saplarında bulunur.
- Sklerenkima dokusu: Bitkiye sertlik ve dayanıklılık sağlar. Lignin içerir.
- İletim doku (Ksilem ve Floem): Su ve besin maddelerinin taşınmasını sağlar.
- Epidermis dokusu: Bitkiyi dış etkenlerden korur. Kütikula salgılar.
⚠️ Dikkat: Meristem doku hücreleri sürekli bölünebildiği için farklılaşma yetenekleri yüksektir.
📌 🌸 Bitkisel Organlar
Bitkisel organlar, kök, gövde ve yaprak olmak üzere üç ana grupta incelenir. Her bir organ, bitkinin yaşamı için farklı görevler üstlenir.
- Kök: Bitkiyi toprağa bağlar, su ve mineral alır.
- Gövde: Yaprakları ve çiçekleri taşır, su ve besin maddelerini iletir.
- Yaprak: Fotosentez yaparak besin üretir.
💡 İpucu: Yaprakların geniş yüzeyi, güneş ışığını daha fazla emerek fotosentez verimliliğini artırır.
📌 💧 Bitkilerde Taşıma
Bitkilerde su ve mineral taşınması ksilem (odun borusu) ile, organik besin taşınması ise floem (soymuk borusu) ile gerçekleşir.
- Ksilem (Odun Borusu): Köklerden yapraklara doğru tek yönlü su ve mineral taşır. Terleme-çekim kuvveti, kılcallık ve kök basıncı etkili olur.
- Floem (Soymuk Borusu): Yapraklardan diğer bölgelere çift yönlü organik besin taşır. Basınç akışı teorisi ile açıklanır.
⚠️ Dikkat: Ksilemde taşıma pasif taşıma iken, floemde taşıma aktif taşıma gerektirebilir.
📌 🌼 Bitkilerde Üreme
Bitkilerde eşeyli ve eşeysiz üreme olmak üzere iki temel üreme şekli vardır. Eşeyli üreme çeşitliliği artırırken, eşeysiz üreme hızlı çoğalmayı sağlar.
- Eşeysiz Üreme: Mitoz bölünmeye dayanır. Sürünücü gövde, yumru, soğan, rizom ve çelikle üreme örnekleridir.
- Eşeyli Üreme: Mayoz ve döllenme olaylarını içerir. Tozlaşma ve döllenme ile gerçekleşir. Tohum oluşumu önemlidir.
💡 İpucu: Çiçekli bitkilerde dişi organ (pistil) tepecik, dişicik borusu ve yumurtalık olmak üzere üç kısımdan oluşur.
