6. sınıf Sosyal Bilgiler Kültür ve Miras ünitesi test çöz ve sorular Test 2

Malazgirt Meydan Muharebesi'nden sonra Anadolu'da kurulan ilk Türk beylikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Anadolu'nun Türkleşmesinde ve İslamlaşmasında etkili olmuşlardır.
B) Anadolu'da ilk medreseleri ve camileri inşa etmişlerdir.
C) Haçlı Seferleri'ne karşı ortak bir savunma cephesi oluşturmuşlardır.
D) İstanbul'u fethederek Bizans İmparatorluğu'na son vermişlerdir.

Sevgili öğrenciler, Malazgirt Meydan Muharebesi (1071) sonrasında Anadolu'nun kapıları Türklere açılmış ve bu durum, Anadolu'da yeni bir Türk-İslam medeniyetinin temellerinin atılmasına yol açmıştır. Bu süreçte kurulan ilk Türk beylikleri, Anadolu'nun kaderini şekillendiren önemli aktörler olmuşlardır. Şimdi sorumuzdaki seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Anadolu'nun Türkleşmesinde ve İslamlaşmasında etkili olmuşlardır.

  Bu ifade kesinlikle doğrudur. İlk Türk beylikleri (Saltuklular, Danişmentliler, Mengücekliler, Artuklular vb.), Anadolu'ya göç eden Türkmenleri yerleştirerek yeni şehirler ve köyler kurmuş, camiler, medreseler, köprüler ve kervansaraylar inşa ederek Anadolu'nun fiziki ve kültürel yapısını değiştirmişlerdir. Bu sayede Anadolu hem demografik olarak Türkleşmiş hem de İslam dini ve kültürü yayılmıştır.

• B) Anadolu'da ilk medreseleri ve camileri inşa etmişlerdir.

  Bu ifade de doğrudur. Örneğin, Danişmentliler tarafından kurulan Yağıbasan Medresesi, Anadolu'daki ilk medreselerden biri olarak kabul edilir. Bu beylikler, kendi hâkimiyet bölgelerinde İslam eğitimini ve ibadetini yaymak amacıyla birçok cami ve medrese inşa etmişlerdir. Bu yapılar, Anadolu'nun Türk-İslam kimliğinin oluşmasında temel taşları olmuştur.

• C) Haçlı Seferleri'ne karşı ortak bir savunma cephesi oluşturmuşlardır.

  Bu ifade de genel olarak doğrudur. Haçlı Seferleri, 11. yüzyılın sonlarından itibaren Anadolu üzerinden Kudüs'e ilerlemeye çalışırken, ilk Türk beylikleri bu saldırılara karşı Anadolu Selçuklu Devleti ile birlikte veya kendi başlarına büyük bir direniş göstermişlerdir. Özellikle Danişmentliler, Haçlılara karşı verdikleri mücadelelerle tanınırlar. Tam anlamıyla sürekli bir birlik olmasa da, ortak düşmana karşı zaman zaman iş birliği yapmış ve Anadolu'yu savunmuşlardır.

• D) İstanbul'u fethederek Bizans İmparatorluğu'na son vermişlerdir.

  Bu ifade kesinlikle yanlıştır. İstanbul'u fethederek Bizans İmparatorluğu'na son veren devlet, 1453 yılında Fatih Sultan Mehmet komutasındaki Osmanlı İmparatorluğu'dur. İlk Türk beylikleri, 11. ve 12. yüzyıllarda Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde kurulmuş ve varlıklarını sürdürmüşlerdir. İstanbul'u fethetme gücüne ve imkanına sahip olmamışlardır. Bu beylikler daha çok Anadolu'nun iç kesimlerinde ve doğu bölgelerinde faaliyet göstermişlerdir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, ilk Türk beylikleri ile ilgili söylenemeyecek olan ifade D seçeneğidir.

Cevap D seçeneğidir.