Yaş piramidinin şekli ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Gelişmekte olan ülkelerde üçgen şeklindedir
B) Gelişmiş ülkelerde çan şeklindedir
C) Az gelişmiş ülkelerde tabanı geniştir
D) Nüfusu azalan ülkelerde tabanı geniştir
Merhaba sevgili öğrenciler!
Yaş piramitleri, bir ülkenin nüfus yapısını, yani farklı yaş gruplarındaki kadın ve erkek nüfusunun oranlarını gösteren grafiklerdir. Bu piramitlerin şekli, ülkenin gelişmişlik düzeyi, doğum ve ölüm oranları hakkında bize çok önemli bilgiler verir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek hangi ifadenin yanlış olduğunu bulalım:
- A) Gelişmekte olan ülkelerde üçgen şeklindedir: Bu ifade doğrudur. Gelişmekte olan ülkelerde doğum oranları genellikle yüksektir, bu da piramidin tabanının (genç nüfus) geniş olmasına neden olur. Yaş ilerledikçe ölüm oranları da daha yüksek olduğu için piramit hızla daralır ve üçgen bir görünüm alır.
- B) Gelişmiş ülkelerde çan şeklindedir: Bu ifade de doğrudur. Gelişmiş ülkelerde doğum oranları düşüktür, bu yüzden piramidin tabanı (genç nüfus) daha dardır. Ancak sağlık hizmetlerinin gelişmişliği ve yaşam standartlarının yüksekliği sayesinde ortalama yaşam süresi uzundur, bu da orta ve yaşlı nüfusun oranının daha yüksek olmasına neden olur. Bu durum, piramide çan veya urne (vazo) benzeri bir şekil verir.
- C) Az gelişmiş ülkelerde tabanı geniştir: Bu ifade doğrudur. Az gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ülkelerin daha alt bir kategorisidir ve genellikle çok yüksek doğum oranlarına sahiptirler. Bu da piramidin en alt kısmının, yani çocuk ve genç nüfusun oranının çok yüksek olmasına ve tabanın aşırı geniş olmasına yol açar.
- D) Nüfusu azalan ülkelerde tabanı geniştir: Bu ifade yanlıştır. Nüfusu azalan ülkelerde doğum oranları, nüfusun kendini yenileme seviyesinin altına düşmüştür. Bu durum, piramidin tabanının (yeni doğanlar ve genç nüfus) daralmasına neden olur. Eğer taban geniş olsaydı, bu çok sayıda doğum olduğu anlamına gelirdi ve nüfus azalan değil, artan veya en azından sabit kalan bir eğilimde olurdu. Nüfusu azalan ülkelerin yaş piramitleri genellikle tabanı dar, orta kısımları geniş ve üst kısımları da nispeten geniş olan, ters üçgen veya urne benzeri bir yapıya sahiptir.
Bu bilgiler ışığında, nüfusu azalan ülkelerde tabanın geniş olduğu ifadesi doğru değildir; tam tersine taban daralır.
Cevap D seçeneğidir.
