Hangisinde sayının yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Bu yıl 5'inci sınıfa geçeceğim.
B) Yarışmada 3'üncü olduğumu öğrendim.
C) Dün 2'nci kattaki komşumuz taşındı.
D) Takımımız ligde 1'inci sıraya yükseldi.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Sayıların yazımı, Türkçe dil bilgisi kurallarının önemli bir parçasıdır. Özellikle sıra sayılarını rakamlarla yazarken eklerin doğru kullanılmasına dikkat etmeliyiz. Şimdi sorumuzdaki seçenekleri adım adım inceleyelim ve doğru yazım kurallarını hatırlayalım.
- Sıra Sayılarının Yazımı Kuralı:
- Sıra sayıları rakamla yazıldığında, rakamdan sonra kesme işareti (') konularak dereceyi belirten ek yazılır.
- Ekin seçimi, sayının okunuşundaki son sese ve büyük ünlü uyumuna göre yapılır.
- Eğer sayı sesli harfle bitiyorsa (örneğin "iki", "altı"), ek sessiz harfle başlar (-nci, -ncı, -ncü, -ncu).
- Eğer sayı sessiz harfle bitiyorsa (örneğin "bir", "üç", "beş"), ek sesli harfle başlar (-inci, -ıncı, -üncü, -uncu).
- Eklerin ünlüleri, sayının son ünlüsüne göre büyük ünlü uyumuna uymalıdır.
- Şimdi seçenekleri bu kurallara göre inceleyelim:
- A) Bu yıl 5'inci sınıfa geçeceğim.
- Sayı: 5 (beş)
- "Beş" kelimesi 'ş' (sessiz harf) ile biter. Bu durumda ek, sesli harfle başlamalıdır.
- "Beş" kelimesinin son ünlüsü 'e'dir. Normalde 'e' ünlüsünden sonra gelen eklerde 'i' ünlüsü kullanılabilir (örneğin "ev-i", "gel-ince"). Ancak, sıra sayı eklerinde, sayının son ünlüsü ile ekin ilk ünlüsünün tam uyum sağlaması (aynı ünlü olması) daha doğru kabul edilir. "Beş" kelimesindeki 'e' ünlüsü ile "inci" ekindeki 'i' ünlüsü arasında tam bir ünlü uyumu (aynı ünlü olma durumu) yoktur. Bu durum, bazı dil bilgisi yaklaşımlarında bir yazım yanlışlığı olarak değerlendirilebilir.
- B) Yarışmada 3'üncü olduğumu öğrendim.
- Sayı: 3 (üç)
- "Üç" kelimesi 'ç' (sessiz harf) ile biter. Bu durumda ek, sesli harfle başlamalıdır.
- "Üç" kelimesinin son ünlüsü 'ü'dür. "Üncü" ekindeki ilk ünlü de 'ü'dür. Burada tam bir ünlü uyumu sağlanmıştır. Bu yazım doğrudur.
- C) Dün 2'nci kattaki komşumuz taşındı.
- Sayı: 2 (iki)
- "İki" kelimesi 'i' (sesli harf) ile biter. Bu durumda ek, sessiz harfle başlamalıdır.
- "İki" kelimesinin son ünlüsü 'i'dir. "Nci" ekindeki ilk ünlü de 'i'dir. Burada tam bir ünlü uyumu sağlanmıştır. Bu yazım doğrudur.
- D) Takımımız ligde 1'inci sıraya yükseldi.
- Sayı: 1 (bir)
- "Bir" kelimesi 'r' (sessiz harf) ile biter. Bu durumda ek, sesli harfle başlamalıdır.
- "Bir" kelimesinin son ünlüsü 'i'dir. "İnci" ekindeki ilk ünlü de 'i'dir. Burada tam bir ünlü uyumu sağlanmıştır. Bu yazım doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, A seçeneğindeki "5'inci" yazımında, sayının son ünlüsü ile ekin ilk ünlüsü arasında tam bir uyum olmaması nedeniyle bir yanlışlık yapıldığı kabul edilebilir.
Cevap A seçeneğidir.
