Cümlede anlam TYT Test 2

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "koşul" anlamı vardır?

A) Derslerine düzenli çalışırsan sınavda başarılı olursun.
B) Yağmur yağdığı için piknik iptal oldu.
C) Kitabı okuduktan sonra bana verdi.
D) Hem çalışıyor hem de üniversite okuyor.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bugün sizlerle cümlelerdeki anlam ilişkilerinden biri olan "koşul" (şart) anlamını inceleyeceğiz. Bir cümlenin koşul anlamı taşıması demek, bir eylemin gerçekleşmesinin başka bir eylemin gerçekleşmesine bağlı olması demektir. Türkçede bu anlam genellikle fiillere eklenen "-sa / -se" ekleriyle veya bazı bağlaçlarla sağlanır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Derslerine düzenli çalışırsan sınavda başarılı olursun.

  Bu cümlede "çalışırsan" kelimesindeki "-sa" eki dikkatimizi çekiyor. Sınavda başarılı olmanın bir şartı, bir koşulu vardır: Derslerine düzenli çalışmak. Yani, derslerine düzenli çalışma eylemi gerçekleşirse, sınavda başarılı olma eylemi de gerçekleşecektir. Bu cümle açıkça bir koşul-sonuç ilişkisi kurmaktadır.

• B) Yağmur yağdığı için piknik iptal oldu.

  Bu cümlede "yağdığı için" ifadesi bir neden-sonuç ilişkisi kurar. Pikniğin iptal olmasının nedeni, yağmurun yağmasıdır. Burada bir eylemin gerçekleşmesi için bir koşul değil, bir eylemin gerçekleşmesinin sebebi belirtilmiştir.

• C) Kitabı okuduktan sonra bana verdi.

  Bu cümlede "okuduktan sonra" ifadesi bir zaman ilişkisi kurar. Kitabı verme eyleminin ne zaman gerçekleştiğini (okuma eyleminden sonra) belirtir. Bir eylemin gerçekleşmesi için bir şart veya koşul söz konusu değildir.

• D) Hem çalışıyor hem de üniversite okuyor.

  Bu cümlede "hem... hem de..." bağlacı, iki eylemin birlikte, eş zamanlı olarak yapıldığını veya iki durumun aynı anda geçerli olduğunu ifade eder. Bir koşul anlamı taşımaz, daha çok bir "ekleme" veya "birliktelik" anlamı vardır.

Bu analizler sonucunda, koşul anlamı taşıyan cümlenin A seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap A seçeneğidir.