Bu soruda, bir kelimenin anlamını bulmak için sözlükte hangi formu aratmamız gerektiğini öğreniyoruz. Sözlük kullanma becerisi, dilimizi doğru ve etkili kullanmanın temelidir. Şimdi adım adım bu soruyu çözelim:
- Öncelikle cümlemizdeki altı çizili kelimeye bakalım: "müktesebat".
- "Müktesebat" kelimesi, Arapça kökenli bir çoğul isimdir. "Edinilmiş bilgiler, kazanımlar, tecrübeler" anlamına gelir. Türkçede bu haliyle bir isim olarak kullanılır.
- Sözlükler, kelimeleri genellikle temel (yalın) halleriyle listeler. Ancak bazı durumlarda, özellikle Arapça kökenli çoğul isimler Türkçede ayrı bir kelime gibi yerleşmişse ve kendi başına bir anlam ifade ediyorsa, sözlükte doğrudan o çoğul haliyle de yer alabilir.
- A seçeneği olan "müktesep", "edinilmiş, kazanılmış" anlamına gelen bir sıfattır. "Müktesebat" kelimesinin tekil hali gibi görünse de, anlam ve tür olarak farklıdır (isim yerine sıfat). Eğer "müktesep hak" gibi bir ifadeyi arıyor olsaydık, bu doğru olabilirdi.
- B seçeneği olan "mükteseb", A seçeneğindeki kelimenin farklı bir yazılışıdır ve yine bir sıfattır.
- C seçeneği olan "müktesebat", cümlede altı çizili olan kelimenin ta kendisidir. Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğünde de "müktesebat" kelimesi doğrudan bir madde başı olarak yer alır ve "edinilmiş bilgiler, kazanımlar" anlamıyla açıklanır. Bir kelimenin anlamını bulmak istediğimizde, eğer o kelime sözlükte doğrudan bir madde başı olarak yer alıyorsa, en doğru arama şekli budur.
- D seçeneği olan "müktesep", A seçeneği ile aynıdır.
- Biz "müktesebat" kelimesinin anlamını aradığımız için, sözlükte doğrudan "müktesebat" kelimesini aratmak en doğru ve en hızlı yoldur. Çünkü bu kelime, Türkçede kendi başına bir isim olarak yerleşmiş ve sözlüklerde bu haliyle madde başı yapılmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
