Bir göl ekosisteminde aşırı gübre kullanımı sonucu suya karışan azot ve fosfor bileşiklerinin neden olduğu ötrofikasyon süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Sudaki oksijen miktarını azaltırMerhaba sevgili öğrenciler!
Bugünkü sorumuz, göl ekosistemlerinde yaşanan önemli bir çevre sorunu olan ötrofikasyon süreci ile ilgili. Bu süreci adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım.
Ötrofikasyon, bir su ekosistemine (göl, nehir, deniz gibi) azot ve fosfor gibi besin maddelerinin aşırı miktarda karışması sonucu meydana gelen bir süreçtir. Bu besin maddeleri genellikle tarım alanlarından gelen gübreler, kanalizasyon atıkları veya endüstriyel deşarjlar yoluyla suya ulaşır.
Suya karışan azot ve fosfor, su bitkileri ve özellikle mikroskobik algler için adeta bir "yemek ziyafeti" gibidir. Bu besinler sayesinde algler çok hızlı bir şekilde çoğalır ve su yüzeyini kaplar. Bu duruma alg patlaması denir. Seçenek B'de belirtildiği gibi, ötrofikasyon alg patlamasına neden olur. Bu nedenle B seçeneği doğrudur.
Alg patlaması sonucunda su yüzeyi yoğun bir alg tabakasıyla kaplanır. Bu tabaka, güneş ışınlarının suyun derinliklerine ulaşmasını engeller. Işık alamayan su altı bitkileri fotosentez yapamaz ve ölür. Ayrıca suyun kendisi de algler nedeniyle bulanık ve yeşilimsi bir renk alır. Bu durum, suyun berraklığını önemli ölçüde azaltır. Seçenek D'de belirtildiği gibi, ötrofikasyon suyun berraklığını azaltır. Bu nedenle D seçeneği doğrudur.
Alg patlamasıyla birlikte aşırı çoğalan algler, belirli bir süre sonra ölmeye başlar. Ölen bu algler ve diğer su bitkileri, suyun dibine çöker. Burada bakteriler ve diğer ayrıştırıcı organizmalar tarafından parçalanır (ayrıştırılır). Bu ayrıştırma süreci sırasında, bakteriler sudaki çözünmüş oksijeni yoğun bir şekilde tüketirler. Bu durum, suyun oksijen seviyesinin kritik derecede düşmesine (hipoksi veya anoksi) neden olur. Sudaki oksijenin azalması, balıklar ve diğer su canlıları için hayati tehlike oluşturur. Seçenek A'da belirtildiği gibi, ötrofikasyon sudaki oksijen miktarını azaltır. Bu nedenle A seçeneği doğrudur.
Sudaki oksijen seviyesinin düşmesi ve güneş ışığının derinlere ulaşamaması, birçok su canlısının yaşamını olumsuz etkiler. Oksijensizliğe dayanamayan balıklar, kabuklular ve diğer omurgasızlar ölür. Işık alamayan bitkiler yok olur. Bu durum, göl ekosistemindeki canlı türlerinin sayısını ve çeşitliliğini azaltır. Yani ötrofikasyon, tür çeşitliliğini artırmak yerine azaltır. Seçenek C'de "Tür çeşitliliğini artırır" ifadesi yer almaktadır ki bu, ötrofikasyonun tam tersi bir etkisidir.
Bu açıklamalar ışığında, ötrofikasyon süreci ile ilgili söylenemeyecek ifade C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
