Sevgili öğrenciler, bu soru Kurtuluş Savaşı'mızın önemli dönüm noktalarından biri olan Doğu Cephesi'ndeki gelişmeleri ve imzalanan antlaşmaları anlamamızı istiyor. Adım adım inceleyelim:
- Doğu Cephesi'nin Önemi: Kurtuluş Savaşı sırasında Doğu Cephesi, Kazım Karabekir Paşa komutasındaki ordumuzun Ermeni kuvvetlerine karşı mücadele ettiği cephedir. Bu cephedeki başarılar, TBMM Hükümeti'nin uluslararası alandaki ilk siyasi zaferlerinin kapısını aralamıştır.
- Askeri Zafer: Kazım Karabekir Paşa ve ordumuz, Doğu Cephesi'nde Ermeni kuvvetlerine karşı büyük bir askeri zafer kazanmıştır. Bu zafer sonucunda Kars, Sarıkamış ve Gümrü gibi önemli yerleşim yerleri geri alınmıştır.
- Antlaşma İhtiyacı: Askeri yenilgiye uğrayan Ermenistan Hükümeti, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti ile barış görüşmeleri yapmak zorunda kalmıştır. Bu görüşmeler sonucunda bir antlaşma imzalanmıştır.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Ankara Antlaşması: Bu antlaşma, Kurtuluş Savaşı'nın Güney Cephesi'nde Fransa ile imzalanmıştır ve Ermenilerle ilgili değildir.
- B) Gümrü Antlaşması: 3 Aralık 1920 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti ile Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti arasında imzalanan bu antlaşma, Doğu Cephesi'ndeki askeri zaferin doğrudan bir sonucudur. TBMM Hükümeti'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşma olması açısından büyük önem taşır.
- C) Kars Antlaşması: Bu antlaşma, Gümrü Antlaşması'ndan sonra, 1921 yılında Türkiye, Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan arasında Sovyet Rusya'nın aracılığıyla imzalanan ve Doğu sınırlarımızı kesinleştiren bir antlaşmadır. Gümrü Antlaşması'nın devamı niteliğindedir ancak Ermenilere karşı kazanılan ilk zafer sonrası imzalanan antlaşma değildir.
- D) Moskova Antlaşması: Bu antlaşma, 1921 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanmıştır. Doğu sınırlarımızın belirlenmesinde önemli rol oynamıştır ancak doğrudan Ermenilerle yapılan bir zafer sonrası antlaşma değildir.
- Sonuç: Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı kazanılan zaferin hemen ardından imzalanan ve TBMM Hükümeti'nin uluslararası alandaki ilk siyasi başarısı olan antlaşma, Gümrü Antlaşması'dır.
Cevap B seçeneğidir.
