Sevgili öğrenciler, bu soruda emir kipinin farklı bir kullanımını, yani istek anlamı taşıdığı durumu bulmamız isteniyor. Öncelikle emir kipinin ne olduğunu ve nasıl kullanıldığını hatırlayalım:
- Emir Kipi Nedir? Emir kipi, bir eylemin yapılmasını kesin bir şekilde buyurma, emretme anlamı taşıyan bir fiil kipidir. Genellikle doğrudan ve keskin bir ifadeye sahiptir. Örneğin: "Oku!", "Gel!", "Yapın!"
- Ancak bazı durumlarda, özellikle "lütfen" gibi rica bildiren kelimelerle birlikte kullanıldığında, emir kipi bir buyruk olmaktan çıkıp bir istek veya rica anlamı taşıyabilir. İşte sorumuz tam da bu inceliği yakalamamızı istiyor.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Hemen odana git! Bu cümlede "git" fiili emir kipindedir ve doğrudan bir buyruk, bir talimat anlamı taşır. Herhangi bir yumuşatma veya rica ifadesi yoktur.
- B) Lütfen sessiz olun! Bu cümlede "olun" fiili emir kipindedir. Ancak cümlenin başında yer alan "lütfen" kelimesi, bu emri bir buyruk olmaktan çıkarıp bir rica veya istek haline getirmiştir. "Sessiz olun" bir emir olsa da, "lütfen" ile kullanıldığında kibarca bir ricaya dönüşür.
- C) Kapıyı kapat! Bu cümlede "kapat" fiili emir kipindedir ve doğrudan bir buyruk, bir talimat anlamı taşır. "A" seçeneğinde olduğu gibi, herhangi bir yumuşatma veya rica ifadesi yoktur.
- D) Buraya gel! Bu cümlede "gel" fiili emir kipindedir ve doğrudan bir buyruk, bir talimat anlamı taşır. Bu da net bir emirdir.
Görüldüğü gibi, "lütfen" kelimesi sayesinde "Lütfen sessiz olun!" cümlesindeki emir kipi, bir istek anlamı kazanmıştır.
Cevap B seçeneğidir.
