6. sınıf Yasama, yürütme ve yargı erkleri ve görevleri Test 2

Yargıtay, bir mahkemenin verdiği kararı hukuka aykırı bularak bozmuştur.
Bu durum yargı erkinin hangi özelliğini gösterir?

A) Bağımsızlık
B) Tarafsızlık
C) Denetim
D) Yasallık

Sevgili öğrenciler,

Bu soruyu adım adım inceleyelim ve Yargıtay'ın rolünü anlayarak doğru cevaba ulaşalım.

• Yargıtay'ın Rolü: Yargıtay, Türkiye'deki adli yargı sisteminin en üst mahkemesidir. Temel görevi, alt mahkemeler tarafından verilen kararların hukuka uygunluğunu denetlemektir. Yani, bir alt mahkemenin verdiği kararın kanunlara, usul kurallarına ve içtihatlara uygun olup olmadığını kontrol eder.
• "Kararı Bozmak" Ne Anlama Gelir?: Yargıtay'ın bir mahkeme kararını "bozması", o kararın hukuka aykırı olduğunu, yani kanunlara veya usul kurallarına uygun olmadığını tespit etmesi ve bu kararı geçersiz kılarak alt mahkemeye yeniden incelemesi için göndermesi demektir. Bu, bir üst mahkemenin, alt mahkemenin kararını hatalı bulup düzeltme veya yeniden yargılama talep etme yetkisidir.
• A) Bağımsızlık: Yargı bağımsızlığı, yargı organlarının yasama (Meclis) ve yürütme (Hükümet) organlarından emir almaması, dış etkilerden uzak olması demektir. Yargıtay'ın bir kararı bozması, kendi içindeki bir denetim mekanizmasıdır, doğrudan yargının diğer erklerden bağımsızlığını göstermez.
• B) Tarafsızlık: Yargı tarafsızlığı, yargıçların davalarda kişisel görüş, çıkar veya ön yargı taşımadan, eşit mesafede durarak karar vermesidir. Yargıtay'ın bir kararı hukuka aykırı bulması, tarafsızlık ilkesini gözeterek yapılmış olsa da, bu eylemin kendisi doğrudan tarafsızlığı değil, bir denetim işlevini vurgular.
• C) Denetim: Yargıtay'ın alt mahkemelerin kararlarını hukuka uygunluk açısından incelemesi ve hatalı bulduklarını düzeltmesi veya bozması, yargı erkinin en önemli denetim özelliklerinden biridir. Bu durum, yargı sisteminin kendi içinde bir kontrol mekanizmasına sahip olduğunu, kararların keyfi veya hatalı olmaması için sürekli denetlendiğini gösterir. Yargıtay'ın bu eylemi, alt mahkemelerin hukuka uygun karar verip vermediğini kontrol etme ve gerektiğinde müdahale etme yetkisini kullanmasıdır.
• D) Yasallık: Yasallık ilkesi, devletin tüm eylem ve işlemlerinin hukuka uygun olması gerektiğini ifade eder. Yargıtay, kararı bozarak yasallık ilkesinin ihlal edildiğini tespit eder ve bu ilkenin yeniden tesis edilmesini sağlar. Ancak Yargıtay'ın bu eylemi, yasallık ilkesini *uygulama* biçimi olan *denetim* faaliyetidir. Soruda bu durumun yargı erkinin hangi *özelliğini* gösterdiği soruluyor; bu eylemin kendisi bir denetim faaliyetidir.
• Sonuç: Yargıtay'ın bir mahkeme kararını hukuka aykırı bularak bozması, yargı erkinin alt mahkemeler üzerindeki denetim yetkisini kullandığını açıkça göstermektedir. Bu denetim sayesinde yargı kararlarında hukuka uygunluk ve birlik sağlanır, böylece adalet sisteminin güvenilirliği artırılır.

Cevap C seçeneğidir.