1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zamir (adıl) kullanılmıştır?
A) Ayşe okula gitti.
B) Kitap masanın üzerinde duruyor.
C) O, en sevdiğim arkadaşımdır.
D) Kuşlar ağaçta ötüyor.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerde zamir (adıl) kullanılıp kullanılmadığını bulmamız isteniyor. Öncelikle zamirin ne olduğunu hatırlayalım:
- Zamir (Adıl): Cümlede ismin yerini tutan, ismin görevini üstlenen kelimelerdir. Varlıkların veya kavramların adlarını söylemeden onları işaret etmemizi, belirtmemizi sağlarlar. Örneğin, "Ayşe" yerine "o", "kitap" yerine "bu" diyebiliriz.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Ayşe okula gitti.
- Bu cümlede "Ayşe" özel isimdir, "okula" ise bir isimdir (yönelme hali eki almıştır). İsmin yerini tutan herhangi bir kelime bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu seçenekte zamir yoktur.
- B) Kitap masanın üzerinde duruyor.
- "Kitap" ve "masa" kelimeleri birer isimdir. "Üzerinde" kelimesi de yer bildiren bir isimdir. Bu cümlede de ismin yerini tutan bir kelime kullanılmamıştır. Dolayısıyla bu seçenekte zamir yoktur.
- C) O, en sevdiğim arkadaşımdır.
- Bu cümlede yer alan "O" kelimesi, bir kişinin adının yerine kullanılmıştır. Örneğin, "Ali, en sevdiğim arkadaşımdır" demek yerine "O, en sevdiğim arkadaşımdır" denilmiştir. "O" kelimesi burada bir ismi temsil ettiği için bir zamirdir (kişi zamiri). İşte aradığımız zamir bu cümlede!
- D) Kuşlar ağaçta ötüyor.
- "Kuşlar" ve "ağaç" kelimeleri birer isimdir. Bu cümlede de ismin yerini tutan bir kelime bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu seçenekte zamir yoktur.
Bu analizler sonucunda, zamir kullanılan tek cümlenin C seçeneğinde olduğunu görüyoruz. "O" kelimesi, bir ismin yerine geçerek zamir görevi üstlenmiştir.
Cevap C seçeneğidir.
