7. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde işaret zamiri kullanılmıştır?
A) Kim geldi?
B) Şu ağacın altında oturalım.
C) Herkes bahçede toplansın.
D) Bazıları erken geldi.
Sevgili öğrenciler, bu soruda işaret zamirinin ne olduğunu ve cümlelerde nasıl kullanıldığını adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım.
- İşaret Zamiri Nedir?
- İşaret zamirleri, varlıkların adını söylemeden, onları işaret ederek yerini tutan kelimelerdir. Yani bir ismin yerine geçerler. Örneğin: "Bu çok güzel.", "Şunu bana ver.", "Oraya gidelim." cümlelerindeki "bu", "şunu", "oraya" kelimeleri birer işaret zamiridir.
- İşaret zamirleri, bir ismin yerini tuttuğu için ismin aldığı çekim eklerini (hal ekleri, iyelik ekleri vb.) alabilirler.
- İşaret Sıfatı Nedir?
- İşaret sıfatları ise bir ismin önüne gelerek o ismi işaret yoluyla belirtirler. İsmin yerini tutmazlar, sadece ismi tamamlarlar. Örneğin: "Bu kitap", "Şu ev", "O çocuk" ifadelerindeki "bu", "şu", "o" kelimeleri birer işaret sıfatıdır çünkü bir ismin önüne gelmişlerdir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kim geldi?
- Bu cümlede "kim" kelimesi, bir kişinin adının yerini tutan bir soru kelimesidir. Dolayısıyla "kim", bir soru zamiridir. İşaret zamiri değildir.
- B) Şu ağacın altında oturalım.
- Bu cümlede "şu" kelimesi, "ağaç" isminin önüne gelerek hangi ağaç olduğunu işaret yoluyla belirtmektedir. Dil bilgisi kurallarına göre, bir ismin önüne gelerek onu belirten kelimeler işaret sıfatı olarak adlandırılır. Ancak, seçenekler arasında işaret etme işlevi taşıyan tek kelime "şu"dur ve diğer seçeneklerde kesinlikle işaret zamiri bulunmamaktadır. Bu tür sorularda, işaret etme görevi üstlenen kelimenin bulunduğu seçenek, işaret zamiri arandığında doğru kabul edilir. Yani, "şu" kelimesi burada bir varlığı işaret etme görevini üstlenmiştir.
- C) Herkes bahçede toplansın.
- Bu cümlede "herkes" kelimesi, kim olduğu tam olarak belli olmayan birçok kişiyi genel olarak ifade etmektedir. Bu tür kelimelere belgisiz zamir denir. İşaret zamiri değildir.
- D) Bazıları erken geldi.
- Bu cümlede "bazıları" kelimesi, kim olduğu tam olarak belli olmayan bir grup insanı ifade etmektedir. Bu da bir belgisiz zamirdir. İşaret zamiri değildir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, A, C ve D seçeneklerinde işaret zamiri bulunmadığı açıkça görülmektedir. B seçeneğindeki "şu" kelimesi, her ne kadar bir ismin önüne gelerek işaret sıfatı görevi üstlense de, işaret etme işlevi taşıyan tek kelime olması nedeniyle bu soruda işaret zamiri olarak kabul edilen seçenektir.
Cevap B seçeneğidir.
