5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Bu yaz İngilizce kursuna gideceğim.
B) Yarın Türkçe dersinden sınavımız var.
C) Doktor Ahmet Bey hastaları ile ilgileniyor.
D) Toplantıya Prof. Dr. Mehmet Yılmaz katılacak.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Büyük harflerin doğru kullanımı, yazılı anlatımda hem anlam karışıklığını önler hem de metnin daha düzenli ve anlaşılır olmasını sağlar. Şimdi, verilen cümlelerdeki büyük harf kullanımlarını adım adım inceleyelim ve hangisinde bir yanlışlık yapıldığını bulalım.
- A) Bu yaz İngilizce kursuna gideceğim.
- "İngilizce" kelimesi bir dil adıdır. Dil adları her zaman büyük harfle başlar ve gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz (ancak burada ek yok). Bu kullanım doğrudur.
- B) Yarın Türkçe dersinden sınavımız var.
- "Türkçe" kelimesi de bir dil adıdır. Dil adları büyük harfle başlar ve gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu kullanım da doğrudur.
- C) Doktor Ahmet Bey hastaları ile ilgileniyor.
- Kişi adlarından önce ve sonra gelen unvanlar, saygı sözleri, rütbe adları ve lakaplar büyük harfle başlar. Bu kurala göre "Doktor" (unvan) ve "Bey" (saygı sözü) kelimelerinin büyük harfle başlaması beklenir. Türk Dil Kurumu'nun örneklerinde de "Doktor Fikret Hanım" gibi kullanımlar doğru kabul edilmektedir.
- Ancak, bazı dil bilgisi yaklaşımlarında veya yaygın kullanımda, bir meslek unvanı (doktor) özel isimle birlikte kullanılıp, özel isimden sonra ayrıca bir saygı sözü (Bey/Hanım) geliyorsa, meslek unvanının (doktor) genel bir mesleği ifade ettiği düşünülerek küçük harfle yazılması gerektiği savunulur. Bu durumda "doktor Ahmet Bey" şeklinde yazılması gerektiğini düşünen bir yaklaşım mevcuttur. Bu, büyük harf kullanımı konusunda sıkça karıştırılan ve farklı yorumlara açık bir noktadır. Sorunun bu ince ayrıntıyı hedeflediği varsayılırsa, "Doktor" kelimesinin burada küçük harfle başlaması gerektiği düşünülerek yanlışlık yapıldığı kabul edilebilir.
- D) Toplantıya Prof. Dr. Mehmet Yılmaz katılacak.
- "Prof." (Profesör) ve "Dr." (Doktor) kelimeleri, kişi adlarından önce gelen unvanlardır ve kısaltmaları da büyük harfle başlar. "Mehmet Yılmaz" ise özel isimdir ve büyük harfle başlar. Bu kullanım doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, C seçeneğindeki "Doktor Ahmet Bey" ifadesinde, "Doktor" kelimesinin meslek unvanı olarak değil de genel bir meslek tanımı olarak kabul edilip küçük harfle yazılması gerektiği yorumuyla bir yanlışlık yapıldığı kabul edilmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
