Mayoz bölünme, eşeyli üreyen canlılarda üreme hücrelerinin (gametlerin) oluşumunu sağlayan özel bir hücre bölünmesi türüdür. Bu süreçte kromozom sayısı yarıya iner ve genetik çeşitlilik sağlanır. Sorumuz, mayoz bölünmenin önemli bir evresi olan telofaz I'de gerçekleşen sitoplazma bölünmesini soruyor.
- Mayoz Bölünme ve Evreleri: Mayoz bölünme, Mayoz I ve Mayoz II olmak üzere iki ana aşamadan oluşur. Her aşama kendi içinde profaz, metafaz, anafaz ve telofaz evrelerine ayrılır.
- Telofaz I Evresi: Mayoz I'in son evresi olan telofaz I'de, homolog kromozomlar zıt kutuplara ulaşır ve her bir kutupta haploit (n) sayıda kromozom bulunur. Bu evrede çekirdek zarı ve çekirdekçik yeniden oluşmaya başlar. Telofaz I'in hemen ardından genellikle sitoplazma bölünmesi gerçekleşir.
- Sitoplazma Bölünmesi: Hücre bölünmesinin son aşaması olan sitoplazma bölünmesi, ana hücrenin sitoplazmasının ikiye ayrılarak iki yeni yavru hücrenin oluşmasını sağlar. Bu olay, hem mitozda hem de mayozda çekirdek bölünmesini (karyokinez) takip eder.
- A) Sitokinez: "Sitokinez" kelimesi, "sito" (hücre) ve "kinez" (hareket, bölünme) kelimelerinin birleşimi olup, sitoplazmanın bölünmesi anlamına gelir. Mayoz I'in telofaz I evresinin sonunda gerçekleşen ve sitoplazmanın ikiye bölünerek iki haploit hücrenin oluşmasını sağlayan olay tam olarak budur. Bu nedenle doğru cevaptır.
- B) Karyokinez: Bu terim, çekirdek bölünmesi anlamına gelir. Mayozda profaz, metafaz, anafaz ve telofaz evreleri karyokinezi oluşturur. Soru sitoplazma bölünmesini sorduğu için bu seçenek doğru değildir.
- C) Sinapsis: Homolog kromozomların profaz I evresinde yan yana gelerek fiziksel olarak eşleşmesi ve birbirine bağlanması olayıdır. Genetik çeşitliliğin temelini oluşturan krossing over için zemin hazırlar. Telofaz I'de gerçekleşmez.
- D) Krossing over (Parça Değişimi): Profaz I evresinde homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında genetik materyal alışverişi olayıdır. Bu da genetik çeşitliliğin önemli bir kaynağıdır ve telofaz I'de değil, profaz I'de gerçekleşir.
Bu bilgiler ışığında, mayoz bölünmenin telofaz I evresinde gerçekleşen ve sitoplazmanın ikiye bölünmesi olayına sitokinez denir.
Cevap A seçeneğidir.
