3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "kesir sayı sıfatı" kullanılmıştır?
A) Yarışmacılar dörderli gruplar halinde yarıştı.
B) Toplantıya yirmi beş kişi katıldı.
C) Yüz ellinci yıl kutlamaları başladı.
D) Vakfın gelirinin yüzde onu burs olarak dağıtılıyor.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerde kullanılan sayı sıfatlarının türlerini doğru bir şekilde ayırt etmemiz isteniyor. Özellikle "kesir sayı sıfatı"nı bulacağız. Öncelikle "kesir sayı sıfatı"nın ne olduğunu hatırlayalım:
- Kesir sayı sıfatı: Bir varlığın bütününün kaçta kaçını, yüzde kaçını veya ne kadarını (yarım, çeyrek gibi) ifade eden sıfatlardır. "Ne kadar?" sorusuna cevap verirler. Genellikle "yüzde", "yarım", "çeyrek", "onda bir", "beşte iki" gibi ifadelerle karşımıza çıkarlar.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
A) Yarışmacılar dörderli gruplar halinde yarıştı.
- Bu cümlede "dörderli" kelimesi bir sayı sıfatıdır.
- "Dörderli", varlıkların kaçar kaçar bölündüğünü veya dağıtıldığını gösterir. Bu tür sıfatlara üleştirme sayı sıfatı denir.
- "Kesir sayı sıfatı" değildir çünkü bir bütünün parçasını değil, bir dağıtım şeklini belirtir.
B) Toplantıya yirmi beş kişi katıldı.
- Bu cümlede "yirmi beş" kelimesi bir sayı sıfatıdır.
- "Yirmi beş", varlıkların kesin sayısını belirtir. Bu tür sıfatlara asıl sayı sıfatı denir.
- "Kesir sayı sıfatı" değildir çünkü bir bütünün parçasını değil, tam bir sayıyı ifade eder.
C) Yüz ellinci yıl kutlamaları başladı.
- Bu cümlede "yüz ellinci" kelimesi bir sayı sıfatıdır.
- "Yüz ellinci", varlıkların sırasını belirtir. Bu tür sıfatlara sıra sayı sıfatı denir.
- "Kesir sayı sıfatı" değildir çünkü bir bütünün parçasını değil, bir sıralamayı gösterir.
D) Vakfın gelirinin yüzde onu burs olarak dağıtılıyor.
- Bu cümlede "yüzde onu" ifadesi bir sayı sıfatıdır.
- "Yüzde onu", vakfın gelirinin belirli bir kısmını, yani bir kesrini (onda birini) ifade eder. "Gelirinin ne kadarı?" sorusuna "yüzde onu" cevabını verir.
- Bu ifade, bir bütünün (vakfın geliri) belirli bir parçasını belirttiği için kesir sayı sıfatıdır.
Bu açıklamalar ışığında, "kesir sayı sıfatı"nın kullanıldığı cümle D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
