Mendel'in bezelye deneylerinde, sarı tohum rengi yeşile baskındır. Heterozigot sarı tohumlu iki bezelye çaprazlandığında, oluşacak heterozigot bireylerin oranı ne olur?
A) %0Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu adım adım çözerek genetik kavramlarını daha iyi anlayalım. Mendel'in bezelye deneyleri, kalıtımın temel prensiplerini anlamamız için harika bir başlangıç noktasıdır.
Soruda sarı tohum renginin yeşil tohum rengine baskın olduğu belirtilmiş. Bu durumda, baskın geni büyük harfle, çekinik geni küçük harfle gösteririz:
Soruda "heterozigot sarı tohumlu iki bezelye" çaprazlandığı söyleniyor. "Heterozigot" demek, bir gen için farklı iki alele sahip olmak demektir (biri baskın, diğeri çekinik). Sarı renk baskın olduğu için, heterozigot sarı tohumlu bir bezelyenin genotipi Ss olur. Yani, her iki ebeveynin genotipi de Ss'dir.
Ebeveynler Ss x Ss şeklinde çaprazlanacaktır. Her ebeveyn, gametlerine (üreme hücrelerine) genlerinin yarısını aktarır. Yani, bir Ss bireyi S ve s olmak üzere iki tür gamet üretebilir. Bu gametleri bir Punnett karesinde birleştirerek yavruların olası genotiplerini görebiliriz:
| S (1. Ebeveyn Gameti) | s (1. Ebeveyn Gameti) | |
| S (2. Ebeveyn Gameti) | SS | Ss |
| s (2. Ebeveyn Gameti) | Ss | ss |
Punnett karesine baktığımızda, oluşabilecek yavruların genotipleri ve oranları şöyledir:
Toplamda 4 olası yavru genotipi vardır.
Soruda bizden "oluşacak heterozigot bireylerin oranı" isteniyor. Punnett karesine göre, 4 yavrudan 2 tanesi heterozigot (Ss) genotipine sahiptir. Bu oranı yüzde olarak ifade edelim:
Bu durumda, oluşacak heterozigot bireylerin oranı %50'dir.
Cevap C seçeneğidir.
