Sempatik sinir sistemi ile ilgili aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?
A) Sempatik - enerji depolama / Parasempatik - enerji tüketme
B) Sempatik - sindirimi hızlandırma / Parasempatik - sindirimi yavaşlatma
C) Sempatik - göz bebeklerini daraltma / Parasempatik - göz bebeklerini genişletme
D) Sempatik - kalp atışını hızlandırma / Parasempatik - kalp atışını yavaşlatma
Merhaba sevgili öğrenciler!
Otonom sinir sistemi, vücudumuzun istemsiz çalışan birçok fonksiyonunu düzenleyen harika bir sistemdir. Bu sistemin iki ana dalı olan sempatik ve parasempatik sinir sistemleri, genellikle birbirine zıt etkiler göstererek vücudun dengesini (homeostaz) korur. Sempatik sistem genellikle "savaş ya da kaç" tepkisiyle ilişkilendirilirken, parasempatik sistem "dinlen ve sindir" durumuyla ilişkilendirilir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Sempatik - enerji depolama / Parasempatik - enerji tüketme
- Sempatik sinir sistemi, acil durumlar için vücudu hazırlar, bu da enerji tüketimini artırır ve depolanmış enerjinin (örneğin glikojenin glikoza dönüşümü) serbest bırakılmasını sağlar. Yani enerji tüketir.
- Parasempatik sinir sistemi ise dinlenme ve toparlanma durumunda etkili olduğu için enerji depolama süreçlerini (örneğin besinlerin depolanması) destekler. Yani enerji depolanmasına yardımcı olur.
- Bu nedenle, bu ifade yanlıştır. Tam tersi olmalıdır.
- B) Sempatik - sindirimi hızlandırma / Parasempatik - sindirimi yavaşlatma
- Sempatik sinir sistemi, "savaş ya da kaç" durumunda sindirim gibi ikincil öneme sahip fonksiyonları yavaşlatır veya durdurur, çünkü enerji ve kan akışı kaslara ve beyne yönlendirilir.
- Parasempatik sinir sistemi ise dinlenme durumunda sindirim faaliyetlerini hızlandırır ve besinlerin emilimini teşvik eder.
- Bu nedenle, bu ifade de yanlıştır. Her iki sistemin etkisi de ters verilmiştir.
- C) Sempatik - göz bebeklerini daraltma / Parasempatik - göz bebeklerini genişletme
- Sempatik sinir sistemi, tehlike anında çevreyi daha iyi algılamak için göz bebeklerini genişletir (midriyazis). Böylece daha fazla ışık göze girer.
- Parasempatik sinir sistemi ise normal ışık koşullarında ve dinlenme durumunda göz bebeklerini daraltır (miyozis).
- Bu nedenle, bu ifade de yanlıştır. Her iki sistemin etkisi de ters verilmiştir.
- D) Sempatik - kalp atışını hızlandırma / Parasempatik - kalp atışını yavaşlatma
- Sempatik sinir sistemi, vücudu fiziksel aktiviteye veya strese hazırlamak için kalp atış hızını ve kasılma gücünü artırır.
- Parasempatik sinir sistemi ise dinlenme ve gevşeme durumunda kalp atış hızını yavaşlatır ve kalbin daha az enerji harcamasını sağlar.
- Bu ifade, sempatik ve parasempatik sinir sistemlerinin kalp üzerindeki etkilerini doğru bir şekilde açıklamaktadır.
Bu karşılaştırmalara göre, doğru olan seçenek D seçeneğidir.
