Deniz, masmavi bir ipek yorgan gibi örtmüştü kıyıları. Dalgaların usul usul kıyıya vuruşu, ninniler söylüyordu kulaklarımıza.
Bu parçada aşağıdaki edebî sanatlardan hangisi yoktur?
A) Teşbih
B) Teşhis
C) İntak
D) Kinaye
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen metinde hangi edebî sanatın bulunmadığını bulmamız isteniyor. Haydi, metni adım adım inceleyelim ve seçeneklerdeki sanatları metinle karşılaştıralım:
- Metin Analizi:
- "Deniz, masmavi bir ipek yorgan gibi örtmüştü kıyıları."
- "Dalgaların usul usul kıyıya vuruşu, ninniler söylüyordu kulaklarımıza."
- A) Teşbih (Benzetme):
- Teşbih, iki farklı varlık veya kavram arasında ortak bir özellikten yola çıkarak yapılan benzetme sanatıdır. Genellikle "gibi, sanki, misali" gibi edatlar kullanılır.
- Metinde "Deniz, masmavi bir ipek yorgan gibi örtmüştü kıyıları" ifadesinde, deniz "ipek yorgana" benzetilmiştir. Bu benzetme açıkça yapıldığı için teşbih sanatı parçada vardır.
- B) Teşhis (Kişileştirme):
- Teşhis, cansız varlıklara veya hayvanlara insanlara ait özelliklerin verilmesi sanatıdır.
- Metinde "Dalgaların usul usul kıyıya vuruşu, ninniler söylüyordu kulaklarımıza" ifadesinde, dalgalara insanlara özgü olan "ninni söyleme" özelliği verilmiştir. Dalgalar ninni söyleyemez, bu bir kişileştirmedir. Bu nedenle teşhis sanatı parçada vardır.
- C) İntak (Konuşturma):
- İntak, cansız varlıkları veya hayvanları insan gibi konuşturma sanatıdır. Yani, onların ağzından doğrudan bir söz söylenmesi gerekir. İntak sanatı, teşhisin daha ileri bir aşamasıdır. Her intak aynı zamanda bir teşhistir.
- Metinde "Dalgaların usul usul kıyıya vuruşu, ninniler söylüyordu kulaklarımıza" ifadesinde, dalgalara "söyleme" eylemi yüklenmiştir. "Söylemek" fiili, bir ses çıkarma ve bir mesaj iletme anlamında kullanıldığı için, dalgaların konuşturulduğu kabul edilebilir. Bu nedenle intak sanatı da parçada vardır.
- D) Kinaye (Dokundurma / İğneleme):
- Kinaye, bir sözün hem gerçek hem de mecaz anlamını düşündürecek şekilde kullanılması, ancak asıl kastedilenin mecaz anlam olması ve genellikle bir eleştiri, iğneleme veya dokundurma içermesidir. Bir sözün tersini kastederek bir mesaj verme durumudur.
- Verilen metinde herhangi bir eleştiri, iğneleme, dokundurma veya bir sözün tersini kastetme durumu yoktur. Anlatım tamamen betimleyici ve lirik bir dille yapılmıştır. Bu nedenle kinaye sanatı parçada yoktur.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, teşbih, teşhis ve intak sanatlarının metinde bulunduğunu, ancak kinaye sanatının bulunmadığını görüyoruz.
Cevap D seçeneğidir.
