Teşbih (Benzetme) nedir Test 2

Yıldızlar gökyüzünde birer elmas gibi parlıyordu. Rüzgar ise ağaçlara usulca dokunuyor, onlarla fısıldaşıyordu.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisi yoktur?

A) Açık istiare
B) Teşbih
C) Teşhis
D) Kapalı istiare

Sevgili öğrenciler, bu soruda verilen metindeki edebi sanatları tek tek inceleyerek hangisinin bulunmadığını bulacağız. Haydi başlayalım!

• Metni İnceleyelim:

  "Yıldızlar gökyüzünde birer elmas gibi parlıyordu. Rüzgar ise ağaçlara usulca dokunuyor, onlarla fısıldaşıyordu."

• İlk Cümle: "Yıldızlar gökyüzünde birer elmas gibi parlıyordu."
  • Burada "yıldızlar" (benzeyen) "elmas"a (benzetilen) benzetilmiştir.
  • Benzetme "gibi" edatıyla yapılmıştır.
  • Benzetmenin tüm unsurları (benzeyen, benzetilen, benzetme edatı, benzetme yönü) açıkça belirtildiği için bu bir Teşbih (Benzetme) örneğidir.
  • Dolayısıyla B seçeneğindeki Teşbih, metinde vardır.
• İkinci Cümle: "Rüzgar ise ağaçlara usulca dokunuyor, onlarla fısıldaşıyordu."
  • "Rüzgar" cansız bir varlıktır. Ancak metinde "dokunmak" ve "fısıldaşmak" gibi insana ait özellikler ve eylemler rüzgara yüklenmiştir.
  • Cansız varlıklara veya hayvanlara insan özelliklerinin verilmesi sanatına Teşhis (Kişileştirme) denir.
  • Dolayısıyla C seçeneğindeki Teşhis, metinde vardır.
• Kapalı İstiare (D seçeneği) ve Teşhis İlişkisi:
  • Teşhis sanatı, aslında bir tür kapalı istiaredir. Çünkü teşhiste, benzeyen (rüzgar) söylenir, ancak benzetilen (insan) söylenmez, sadece insana ait özellikler (dokunmak, fısıldaşmak) yoluyla ima edilir.
  • Bu nedenle, metinde teşhis olduğu için Kapalı İstiare de vardır.
  • Dolayısıyla D seçeneğindeki Kapalı istiare, metinde vardır.
• Açık İstiare (A seçeneği):
  • Açık istiarede, benzetmenin sadece benzetilen (kendisine benzetilen) unsuru söylenir, benzeyen (asıl varlık) söylenmez.
  • Örnek: "Gökyüzünde bir elmas parlıyordu." (Burada "elmas" denilerek "yıldız" kastedilmiştir, ama "yıldız" kelimesi geçmemiştir.)
  • Verilen metinde ise böyle bir kullanım yoktur. Her iki cümlede de ya benzeyen ve benzetilen birlikte verilmiş (teşbih), ya da benzeyen verilip benzetilenin özellikleri ima edilmiştir (kapalı istiare/teşhis).
  • Bu yüzden metinde Açık İstiare bulunmamaktadır.

Bu analizler sonucunda, metinde bulunmayan edebi sanatın Açık istiare olduğunu görüyoruz.

Cevap A seçeneğidir.