Merhaba sevgili öğrenciler! Fizikteki büyüklükleri iki ana gruba ayırırız: temel büyüklükler ve türetilmiş büyüklükler. Bu soruyu çözmek için öncelikle bu ayrımı iyi anlamamız gerekiyor.
- Temel Büyüklükler: Başka hiçbir büyüklükten türetilemeyen, kendi başına tanımlanabilen büyüklüklerdir. Uluslararası Birim Sistemi'ne (SI) göre 7 tane temel büyüklük vardır. Bunları "KISAMUZ" veya "KISA MUDUR" gibi akılda kalıcı kelimelerle hatırlayabiliriz:
- Kütle (kg)
- Işık Şiddeti (cd)
- Sıcaklık (K)
- Akım Şiddeti (A)
- Madde Miktarı (mol)
- Uzunluk (m)
- Zaman (s)
- Türetilmiş Büyüklükler: Temel büyüklükler kullanılarak matematiksel işlemler (çarpma, bölme, üs alma vb.) yoluyla elde edilen büyüklüklerdir. Örneğin, hız (uzunluk/zaman), kuvvet (kütle x ivme) gibi.
Şimdi sorudaki büyüklükleri tek tek inceleyelim:
- 1. Kütle: Yukarıdaki listemizden de hatırlayacağınız gibi, kütle 7 temel büyüklükten biridir. Dolayısıyla temel bir büyüklüktür.
- 2. Hacim: Hacim, bir cismin uzayda kapladığı yerdir ve genellikle üç uzunluğun çarpımı ($Uzunluk \times Uzunluk \times Uzunluk$) ile ifade edilir. Uzunluk temel bir büyüklük olduğuna göre, hacim türetilmiş bir büyüklüktür.
- 3. Zaman: Zaman da 7 temel büyüklükten biridir. Dolayısıyla temel bir büyüklüktür.
- 4. Enerji: Enerji, iş yapabilme yeteneğidir. Birçok farklı enerji türü vardır (kinetik, potansiyel vb.). Örneğin, kinetik enerji formülü $E_k = \frac{1}{2}mv^2$ şeklindedir. Burada kütle (m) temel olsa da, hız (v) uzunluk ve zamanın birleşimiyle türetilmiş bir büyüklüktür. Dolayısıyla enerji türetilmiş bir büyüklüktür.
- 5. Manyetik alan: Manyetik alan, elektrik akımları veya manyetik maddeler tarafından oluşturulan bir etkidir. Temel büyüklükler cinsinden ifade edilebilir (örneğin, kuvvet, akım şiddeti ve uzunluk gibi temel büyüklüklerin bir kombinasyonu olarak). Dolayısıyla manyetik alan türetilmiş bir büyüklüktür.
Bu analizimize göre, türetilmiş büyüklükler şunlardır:
- 2. Hacim
- 4. Enerji
- 5. Manyetik alan
Bu büyüklükler B seçeneğinde doğru bir şekilde verilmiştir.
Cevap B seçeneğidir.
