Ses olayları nelerdir Test 1

"Küçük çocuk, parkta koşarken düştü ve dizini incitti. Annesi hemen yanına gelerek onu sakinleştirdi ve yarasını temizledi."
Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi örneklendirilmektedir?

A) Ünsüz yumuşaması
B) Ünlü düşmesi
C) Ünsüz benzeşmesi
D) Ünlü türemesi

Merhaba sevgili öğrencilerim! Bu soruyu birlikte adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım. Unutmayın, her adımda yeni bir şey öğreniyoruz!

Öncelikle sorudaki parçayı dikkatlice okuyalım: "Küçük çocuk, parkta koşarken düştü ve dizini incitti. Annesi hemen yanına gelerek onu sakinleştirdi ve yarasını temizledi."

Şimdi de seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Ünsüz yumuşaması: Bu ses olayı, kelime kökünün sonundaki sert ünsüzlerin (p, ç, t, k) ünlü ile başlayan bir ek aldığında yumuşayarak (b, c, d, ğ) seslerine dönüşmesidir. Örneğin, "kitap" kelimesi "-ı" ekini aldığında "kitabı" olur. Buradaki "p" sesi "b"ye dönüşerek yumuşamıştır.
• B) Ünlü düşmesi: Bu ses olayı, bazı kelimelerde bulunan ünlünün, ünlü ile başlayan bir ek aldığında düşmesidir. Örneğin, "ağız" kelimesi "-ı" ekini aldığında "ağzı" olur. Buradaki "ı" ünlüsü düşmüştür.
• C) Ünsüz benzeşmesi: Bu ses olayı, sert ünsüzle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten bir kelimeye "c, d, g" ünsüzleriyle başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki ünsüzün sertleşerek "ç, t, k" seslerine dönüşmesidir. Örneğin, "seç" kelimesi "-gin" ekini aldığında "seçkin" olur. Buradaki "g" sesi "k"ye dönüşerek benzeşmiştir.
• D) Ünlü türemesi: Bu ses olayı, bazı kelimelere "-cik" eki getirildiğinde kelime ile ek arasına bir ünlünün girmesidir. Örneğin, "dar" kelimesi "-cık" ekini aldığında "daracık" olur. Burada "a" ünlüsü türemiştir.

Şimdi parçayı tekrar inceleyelim ve seçeneklerdeki ses olaylarından hangisinin parçada örneklendiğini bulmaya çalışalım. Parçada "düştü" kelimesinde "düş-" fiili "-dü" ekini almıştır. Ancak bu kelimede herhangi bir ses olayı bulunmamaktadır. "İncitti" kelimesinde de herhangi bir ses olayı bulunmamaktadır. "Sakinleştirdi" kelimesinde de herhangi bir ses olayı bulunmamaktadır. "Yarasını" kelimesinde ise "yara" kelimesi "-sı" ekini almıştır. Bu kelimede de herhangi bir ses olayı bulunmamaktadır. "Temizledi" kelimesinde de herhangi bir ses olayı bulunmamaktadır. Ancak "çocuk" kelimesini incelediğimizde "çocuk" kelimesi "-u" ekini aldığında "çocuğu" şeklinde değişmektedir. Bu durumda kelimenin sonundaki "k" sesi "ğ" sesine dönüşerek ünsüz yumuşaması gerçekleşmiştir.

Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Cevap A seçeneğidir.