Sevgili öğrenciler, bu soruda verilen cümlede geçen ses olaylarını adım adım inceleyelim. Türkçede kelimelerin ek alırken veya birleşirken seslerinde meydana gelen değişikliklere ses olayları denir. Şimdi cümlemizi dikkatlice okuyarak bu değişiklikleri bulalım:
- "Küçük kedi, bahçede oynarken birden fare gördü." Bu kısımda belirgin bir ses olayı bulunmamaktadır.
- "Hemen harekete geçti ve fareyi kovalamaya başladı." Bu kısımda ise ses olayları mevcuttur:
- "geçti" kelimesinde: "geç-" fiil köküne "-di" geçmiş zaman eki gelmiştir. Türkçede sert ünsüzle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten bir kelimeye "c, d, g" ile başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki "c, d, g" harfleri "ç, t, k" harflerine dönüşür. Burada "geç-" kelimesi "ç" sert ünsüzüyle bittiği için "-di" eki "-ti" şeklini almıştır. Bu duruma Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşmesi) denir. Bu, ilk farklı ses olayımızdır.
- "fareyi" kelimesinde: "fare" ismine "-i" belirtme hâl eki gelmiştir. Türkçede iki ünlü harfin yan yana gelmesini engellemek için araya "y, ş, s, n" harflerinden biri girer. Burada "fare" kelimesi ünlüyle bittiği ve "-i" eki de ünlüyle başladığı için araya "y" kaynaştırma harfi girmiştir. Bu duruma Kaynaştırma (Koruyucu Ünsüz) denir. Bu, ikinci farklı ses olayımızdır.
- "kovalamaya" kelimesinde: "kovalama" fiilimsisine "-a" yönelme hâl eki gelmiştir. Tıpkı "fareyi" kelimesinde olduğu gibi, "kovalama" kelimesi ünlüyle bittiği ve "-a" eki de ünlüyle başladığı için araya "y" kaynaştırma harfi girmiştir. Bu da yine Kaynaştırma ses olayıdır.
Gördüğümüz gibi, bu cümlede iki farklı türde ses olayı örneklendirilmiştir:
- Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşmesi) ("geçti" kelimesinde)
- Kaynaştırma (Koruyucu Ünsüz) ("fareyi" ve "kovalamaya" kelimelerinde)
Bu nedenle, cümlede toplam 2 farklı ses olayı bulunmaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
